C/O Form AANZ là gì? Quy định về xuất khẩu và cách kê khai mới nhất

Úc và New Zealand hiện là những thị trường xuất khẩu chiến lược của Việt Nam với nhu cầu tiêu thụ hàng hóa rất lớn. Để nâng cao năng lực cạnh tranh và giảm thiểu chi phí thuế quan khi tiếp cận hai thị trường này, việc hiểu rõ C/O Form AANZ là gì là điều kiện bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp logistics và xuất nhập khẩu.

Không chỉ dừng lại ở khái niệm, quy định về tiêu chí xuất xứ cũng như quy trình khai báo hải quan đối với Form AANZ có những đặc thù riêng biệt. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết các quy định hiện hành và cách kê khai chuẩn Bộ Công Thương ngay sau đây.

1. C/O Form AANZ là gì?

C/O Form AANZ (Certificate of Origin – AANZ Template), hay còn gọi là Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa mẫu AANZ, là chứng từ xác nhận xuất xứ của hàng hóa theo Hiệp định Thành lập Khu vực Thương mại Tự do ASEAN – Australia – New Zealand (AANZFTA).

Nói đơn giản: khi doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu hàng hóa sang Australia hoặc New Zealand (và ngược lại), C/O Form AANZ là “giấy thông hành” giúp hàng hóa được hưởng mức thuế nhập khẩu ưu đãi theo cam kết của Hiệp định AANZFTA – thay vì chịu mức thuế thông thường.

Ví dụ thực tế: Một doanh nghiệp xuất khẩu đồ gỗ từ Bình Dương sang Sydney. Nếu có C/O Form AANZ hợp lệ, lô hàng có thể được hưởng thuế 0% thay vì mức thuế MFN thông thường – tiết kiệm hàng trăm triệu đồjng cho mỗi container.

2. Hiệp định AANZFTA là gì? Ai được hưởng lợi?

AANZFTA (ASEAN-Australia-New Zealand Free Trade Area) là hiệp định thương mại tự do giữa 10 nước ASEAN, Australia và New Zealand. Hiệp định chính thức có hiệu lực từ năm 2010 và đã qua nhiều lần cập nhật, bao gồm Nghị định thư sửa đổi lần 2 có hiệu lực từ ngày 21/4/2025.

Các nước thành viên được sử dụng C/O Form AANZ:

Hàng hóa xuất khẩu từ một nước thành viên vào bất kỳ nước thành viên nào khác đều có thể sử dụng C/O Form AANZ, với điều kiện đáp ứng tiêu chí xuất xứ và quy định vận chuyển trực tiếp.

3. Khi nào cần xin C/O Form AANZ?

Doanh nghiệp cần xin C/O Form AANZ khi:

• Xuất khẩu hàng hóa từ Việt Nam sang Australia hoặc New Zealand (hoặc sang bất kỳ nước ASEAN nào theo AANZFTA)
• Muốn hưởng thuế quan ưu đãi thấp hơn so với thuế MFN thông thường
• Hàng hóa thỏa mãn các tiêu chí xuất xứ theo quy định của AANZFTA

Lưu ý: Nếu hàng hóa không đáp ứng tiêu chí xuất xứ hoặc vận chuyển qua nước thứ ba mà không có bằng chứng quá cảnh hợp lệ, C/O Form AANZ sẽ không có giá trị miễn/giảm thuế.

4. Tiêu chí xuất xứ để được cấp C/O Form AANZ

Đây là phần quan trọng nhất mà doanh nghiệp cần nắm rõ.

Theo quy định của AANZFTA, hàng hóa phải đáp ứng một trong các tiêu chí sau:

WO – Xuất xứ thuần túy (Wholly Obtained)

Hàng hóa được sản xuất hoàn toàn từ nguyên liệu có nguồn gốc trong nước thành viên. Áp dụng cho nông sản, thủy sản, khoáng sản… Đây là tiêu chí chặt chẽ nhất, ít sản phẩm công nghiệp đáp ứng được.

CTH/CTSH – Chuyển đổi mã HS (Change in Tariff Heading/Sub-heading)

Nguyên liệu nhập khẩu phải chuyển đổi sang mã HS khác ở cấp độ nhóm (4 số) hoặc phân nhóm (6 số) so với sản phẩm cuối. Ví dụ: sợi vải (HS nhóm 54) được dệt thành vải thành phẩm (HS nhóm 52) → đạt tiêu chí CTH.

RVC – Hàm lượng giá trị khu vực (Regional Value Content)

Hàng hóa phải có tối thiểu 40% giá trị được tạo ra trong khu vực AANZFTA (tính theo giá FOB). Đây là tiêu chí phổ biến nhất với hàng công nghiệp, điện tử, cơ khí.

PSR – Quy tắc cụ thể mặt hàng (Product Specific Rules)

Một số mặt hàng có quy tắc riêng biệt được liệt kê trong Phụ lục của Hiệp định. Doanh nghiệp cần tra cứu mã HS của sản phẩm để xác định tiêu chí áp dụng chính xác.

Cộng gộp (Accumulation)

Nguyên liệu có xuất xứ từ nhiều nước thành viên AANZFTA có thể được cộng gộp khi tính hàm lượng giá trị khu vực. Điều này tạo lợi thế lớn cho chuỗi cung ứng xuyên ASEAN.

Mẹo thực tế: Để xác định tiêu chí nào áp dụng cho mặt hàng của mình, doanh nghiệp cần tra cứu mã HS 6 số của sản phẩm trong Phụ lục quy tắc cụ thể mặt hàng của AANZFTA hoặc liên hệ Phòng Quản lý Xuất nhập khẩu khu vực.

5. Mẫu C/O Form AANZ và nội dung kê khai

C/O Form AANZ được quy định tại Phụ lục V-A, Thông tư 31/2015/TT-BCT (được sửa đổi bởi Thông tư 07/2020/TT-BCT và Thông tư 02/2024/TT-BCT).

Tải mẫu C/O Form AANZ tại đây

Tìm hiểu thêm: C/O là gì?

C/O Form VJ và các quy định mới nhất 2026

5.1 Yêu cầu chung

• Phải được kê khai bằng tiếng Anh và đánh máy (không viết tay, trừ trường hợp đặc biệt)
• Nội dung phải khớp với tờ khai hải quan và các chứng từ liên quan
• Không được tẩy xóa – nếu cần sửa, phải gạch bỏ và bổ sung thông tin mới kèm xác nhận

5.2 Hướng dẫn kê khai C/O Form AANZ

5.3 Số tham chiếu C/O (ô trên cùng bên phải)

Số tham chiếu gồm 13 ký tự, chia làm 5 nhóm:

• Nhóm 1 (2 ký tự): Mã nước xuất khẩu – “VN” (Việt Nam)
• Nhóm 2 (2 ký tự): Mã nước nhập khẩu (AU = Australia, NZ = New Zealand, v.v.)
• Nhóm 3 (2 ký tự): Năm cấp C/O (ví dụ: “25” cho năm 2025)
• Nhóm 4 (2 ký tự): Mã tổ chức cấp C/O
• Nhóm 5 (5 ký tự): Số thứ tự của C/O

Ví dụ: VN-AU25/03/00123 – C/O số 123 cấp năm 2025 cho lô hàng xuất sang Australia, do Phòng Quản lý XNK khu vực TP. HCM cấp.

5.4 Một số lưu ý khi kê khai ô số 8 (tiêu chí xuất xứ)

• Ghi “WO” nếu hàng có xuất xứ thuần túy
• Ghi “CTH” hoặc “CTSH” tùy theo mức độ chuyển đổi
• Ghi “RVC [X]%” và điền trị giá FOB vào ô 9 nếu áp dụng hàm lượng giá trị khu vực
• Trường hợp hóa đơn do bên thứ ba phát hành: đánh dấu ô “Subject of third-party invoice”
• Trường hợp C/O giáp lưng (Back-to-back): đánh dấu ô “Back-to-Back Certificate of Origin”

6. Hồ sơ xin cấp C/O Form AANZ

Để được cấp C/O Form AANZ, doanh nghiệp cần chuẩn bị bộ hồ sơ gồm:

1. Đơn đề nghị cấp C/O (khai trên hệ thống ecosys.gov.vn hoặc nộp trực tiếp)
2. C/O Form AANZ đã kê khai đầy đủ, ký tên và đóng dấu
3. Tờ khai hải quan xuất khẩu (bản sao có công chứng, đã hoàn thành thủ tục)
4. Hóa đơn thương mại (bản sao công chứng, ký và đóng dấu)
5. Packing List (ký và đóng dấu)
6. Vận đơn (Bill of Lading/Airway Bill) hoặc chứng từ vận tải tương đương (bản sao công chứng)
7. Bảng kê nguyên phụ liệu (chi tiết mã HS đầu vào và mã HS sản phẩm đầu ra)
8. Định mức tiêu hao nguyên phụ liệu (ký và đóng dấu)
9. Quy trình sản xuất hàng hóa (bản sao công chứng)
10. Tờ khai nhập khẩu và hóa đơn đầu vào (nếu sử dụng nguyên liệu nhập khẩu)

Lưu ý: Đối với hàng hóa xuất khẩu không bắt buộc khai báo hải quan, không cần nộp tờ khai hải quan. Tuy nhiên, nếu tờ khai đã hoàn thành nhưng chưa có thủ tục hải quan, người xin cấp có thể nợ chứng từ này tối đa 15 ngày kể từ ngày cấp C/O.

7. Quy trình xin cấp C/O Form AANZ (cập nhật 2025)

Bước 1: Đăng ký hồ sơ thương nhân

Nếu chưa từng xin C/O, doanh nghiệp cần đăng ký hồ sơ thương nhân trên hệ thống ecosys.gov.vn hoặc tại văn phòng Tổ chức cấp C/O. Hồ sơ thương nhân bao gồm thông tin doanh nghiệp, mặt hàng sản xuất/xuất khẩu, quy trình sản xuất, v.v.

Bước 2: Nộp đơn xin cấp C/O

Sau khi đã đăng ký, doanh nghiệp:

• Truy cập ecosys.gov.vn để khai báo và nộp hồ sơ trực tuyến
• Hoặc – Nộp hồ sơ trực tiếp tại Tổ chức cấp C/O nơi đã đăng ký

Bước 3: Tổ chức cấp C/O kiểm tra hồ sơ

Tùy vào tình trạng hồ sơ, doanh nghiệp sẽ nhận được một trong 5 kết quả:

Bước 4: Nhận và sử dụng C/O

Sau khi C/O được cấp, doanh nghiệp đính kèm vào bộ chứng từ xuất khẩu để người nhập khẩu khai báo hải quan tại nước đến và được hưởng ưu đãi thuế quan.

8. Cơ quan nào được cấp C/O Form AANZ tại Việt Nam?

C/O Form AANZ được cấp bởi hai hệ thống cơ quan:

1. Bộ Công Thương – thông qua 19 Phòng Quản lý Xuất nhập khẩu trên toàn quốc (Hà Nội, TP. HCM, Đà Nẵng, Bình Dương, Đồng Nai, v.v.)
2. Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) – một số chi nhánh được ủy quyền cấp C/O AANZFTA

Một số Ban Quản lý Khu Chế xuất – Khu Công nghiệp cũng được Bộ Công Thương ủy quyền cấp C/O tại địa phương.

9. Điều kiện vận chuyển trực tiếp

Để C/O Form AANZ có giá trị, hàng hóa phải được vận chuyển trực tiếp từ nước xuất khẩu đến nước nhập khẩu (theo Điều 4, Nghị định 31/2018/NĐ-CP).

Nếu hàng phải trung chuyển qua nước thứ ba (không phải thành viên AANZFTA), doanh nghiệp cần chuẩn bị:

• Vận đơn thông suốt (Through Bill of Lading)
• Xác nhận của hải quan nước trung chuyển về việc hàng không bị thay đổi hay gia công thêm
• Bằng chứng lý do kinh tế/địa lý của việc trung chuyển

10. Những lỗi thường gặp khi kê khai C/O Form AANZ

Cập nhật mới nhất: Nghị định thư sửa đổi lần 2 (2025)

Từ ngày 21/4/2025, C/O Form AANZ và các thủ tục liên quan đã được cập nhật theo Nghị định thư sửa đổi lần 2 của AANZFTA. Các thay đổi đáng chú ý bao gồm:

• Cập nhật mẫu C/O và quy trình kê khai
• Mở rộng khả năng áp dụng C/O điện tử (eCO)
• Điều chỉnh một số quy tắc xuất xứ cụ thể mặt hàng (PSR)
• Tăng cường cơ chế kiểm tra và xác minh xuất xứ

Doanh nghiệp cần cập nhật mẫu C/O mới nhất theo Nghị định thư lần 2 khi xuất khẩu từ sau ngày 21/4/2025. Có thể tải mẫu mới nhất tại cổng ecosys.gov.vn hoặc liên hệ trực tiếp Phòng Quản lý Xuất nhập khẩu khu vực.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

C/O Form AANZ có giá trị trong bao lâu?

C/O Form AANZ thường có giá trị 12 tháng kể từ ngày cấp. Sau thời hạn này, C/O không còn hiệu lực để hưởng ưu đãi thuế quan.

Có thể xin cấp C/O sau khi hàng đã xuất không?

Có thể xin C/O hậu kiểm (retrospective C/O) trong một số trường hợp đặc biệt, nhưng cần có giải trình rõ ràng và được tổ chức cấp C/O chấp thuận.

C/O Form AANZ và C/O Form CPTPP khác nhau như thế nào?

Cả hai đều có thể dùng để xuất khẩu sang Australia. Tuy nhiên, mức thuế ưu đãi và tiêu chí xuất xứ của hai hiệp định khác nhau. Doanh nghiệp nên so sánh biểu thuế của cả hai hiệp định để chọn mẫu C/O mang lại lợi ích tối ưu hơn.

Hàng hóa có thể kê khai nhiều mặt hàng trên một C/O không?

Có. Nếu không đủ chỗ, doanh nghiệp kê khai tiếp trên mẫu khai bổ sung C/O tại Phụ lục V-B. Nếu một số mặt hàng trong lô không đủ điều kiện hưởng ưu đãi, hải quan sẽ đánh dấu và khoanh tròn tại ô số 4 và 5 tương ứng.

Kết luận

C/O Form AANZ là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp Việt Nam tối ưu hóa chi phí thuế quan khi xuất khẩu sang Australia, New Zealand và các nước ASEAN. Để sử dụng hiệu quả, doanh nghiệp cần:

1. Kiểm tra mã HS và tiêu chí xuất xứ áp dụng cho từng sản phẩm
2. Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ trước mỗi lô hàng xuất khẩu
3. Cập nhật mẫu C/O mới nhất theo Nghị định thư sửa đổi lần 2 (hiệu lực từ 21/4/2025)
4. Lưu trữ đầy đủ chứng từ về nguyên liệu, quy trình sản xuất để sẵn sàng đối phó với kiểm tra hậu kiểm

Bài viết được tổng hợp dựa trên Thông tư 31/2015/TT-BCT, Thông tư 07/2020/TT-BCT, Thông tư 02/2024/TT-BCT và các cập nhật mới nhất từ AANZFTA Nghị định thư sửa đổi lần 2 (2025).

Dịch vụ tối ưu hồ sơ và xin cấp C/O Form AANZ trọn gói tại 3W Logistics

Việc tự thực hiện thủ tục xin cấp C/O Form AANZ thường khiến doanh nghiệp gặp nhiều rủi ro pháp lý do tính chất phức tạp của việc tính toán hàm lượng giá trị khu vực (RVC) hoặc đối chiếu mã HS đầu vào theo Nghị định thư sửa đổi lần 2. 3W Logistics là đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực Logistics và đại lý thủ tục hải quan tại Việt Nam, chuyên cung cấp giải pháp toàn diện giúp doanh nghiệp xử lý hồ sơ xuất xứ hàng hóa một cách nhanh chóng và chính xác.

3W Logistics sở hữu năng lực cốt lõi vượt trội để đồng hành cùng doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường Australia, New Zealand:

• Đội ngũ chuyên gia chuyên sâu: Nhân sự của 3W Logistics thấu hiểu sâu sắc quy tắc cụ thể mặt hàng (PSR) và cách tối ưu hóa bảng kê khai nguyên phụ liệu để đạt tỷ lệ RVC tối ưu nhất.
• Mạng lưới vận chuyển toàn cầu ổn định: Là một NVOCC (Đại lý vận tải công cộng không sở hữu tàu) uy tín, 3W Logistics có sản lượng hàng hóa lớn và mối quan hệ hợp tác chiến lược với các hãng tàu lớn, cam kết cung cấp cước tàu cạnh tranh và chỗ đi ổn định cho các tuyến Australia (Sydney, Melbourne, Brisbane…) và New Zealand, đặc biệt là giải pháp gom hàng lẻ LCL và hàng nguyên container FCL.
• Xử lý hồ sơ tốc độ cao: 3W Logistics thay mặt doanh nghiệp hoàn thiện bộ chứng từ, khai báo chính xác trên hệ thống điện tử EcoSys/VCCI và nhận kết quả C/O Form AANZ chỉ trong vòng 1-2 ngày làm việc, hạn chế tối đa tình trạng chậm trễ gây phát sinh chi phí lưu bãi (DEM/DET).

Doanh nghiệp có nhu cầu tối ưu hóa chi phí thuế quan bằng C/O Form AANZ và vận chuyển hàng hóa quốc tế an toàn, vui lòng liên hệ ngay với 3W Logistics để nhận tư vấn giải pháp trọn gói.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

Trụ sở chính – 3W Logistics CN Hồ Chí Minh

Địa chỉ: 34 Bạch Đằng, phường Tân Sơn Hòa, TP.HCM

Hotline: +84 28 3535 0087

3W Logistics CN Hà Nội

Địa chỉ: 81A Trần Quốc Toản, phường Cửa Nam, Hà Nội

Hotline: + 84 24 3202 0482

3W Logistics CN Hải Phòng

Địa chỉ: 8A Lô 28 Lê Hồng Phong, phường Gia Viên, Hải Phòng

Hotline: + 84 225 355 5939

3W LOGISTICS CO., LTD – We here serve you there!

Email: quote@3w-logistics.com
Website: www.3w-logistics.com