Quy trình thủ tục xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc đã chính thức mở ra cơ hội lớn cho ngành dừa Việt Nam kể từ khi Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với dừa tươi được ký kết giữa Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) vào ngày 19/08/2024.

Đây là bước ngoặt quan trọng, đưa Trung Quốc – thị trường có nhu cầu tiêu thụ dừa khổng lồ với ước tính hàng tỷ quả mỗi năm – chính thức trở thành thị trường xuất khẩu chính ngạch của dừa tươi Việt Nam, bên cạnh các thị trường truyền thống như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Khác với việc xuất khẩu dừa tươi sang các thị trường khác, thủ tục xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc đòi hỏi doanh nghiệp phải tuân thủ chặt chẽ các điều kiện riêng theo Nghị định thư song phương, đặc biệt là yêu cầu về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói được cả Bộ Nông nghiệp và Môi trường lẫn GACC phê duyệt.

Bài viết dưới đây tổng hợp toàn bộ căn cứ pháp lý, điều kiện, quy trình, chi phí và rủi ro thường gặp trong thủ tục xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc, cập nhật theo quy định hiện hành mới nhất.

Table of Contents

1. Tiềm năng thị trường Trung Quốc đối với dừa tươi Việt Nam

Việt Nam hiện có khoảng 200.000ha diện tích trồng dừa tập trung tại 15 tỉnh, sản lượng đạt khoảng 2 triệu tấn mỗi năm, đứng trong nhóm quốc gia có giá trị ngành dừa lớn trên thế giới.

Trước khi có Nghị định thư, dừa tươi Việt Nam chủ yếu xuất khẩu sang Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc; việc mở cửa thị trường Trung Quốc bằng con đường chính ngạch tạo động lực lớn để các vùng trồng, cơ sở đóng gói chủ động đăng ký mã số, chuẩn hóa quy trình sản xuất phục vụ thủ tục xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc.

thủ tục xuất khẩu dừa tươi sang trung quốc

Bến Tre là địa phương đi đầu với hàng trăm vùng trồng và hàng chục cơ sở đóng gói đã được cấp mã số xuất khẩu, tiếp theo là các tỉnh Trà Vinh, Tiền Giang và nhiều địa phương khác trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long đang tích cực đăng ký mở rộng mã số vùng trồng.

2. Căn cứ pháp lý điều chỉnh thủ tục xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc

Văn bản pháp luậtNội dung điều chỉnh
Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với xuất khẩu dừa tươi từ Việt Nam sang Trung Quốc (ký ngày 19/08/2024)Văn bản song phương gồm 9 điều và 1 phụ lục, quy định điều kiện kiểm dịch thực vật, yêu cầu về mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói
Luật Trồng trọt 2018, Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật 2013Quy định chung về mã số vùng trồng, kiểm dịch thực vật đối với hàng hóa nông sản xuất khẩu
Lệnh 248 (Quy định đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài) của GACCYêu cầu cơ sở đóng gói dừa tươi phải đăng ký mã số với GACC trước khi xuất khẩu
Lệnh 249 (Biện pháp quản lý an toàn thực phẩm xuất nhập khẩu) của GACCQuy định về tiêu chuẩn an toàn thực phẩm áp dụng cho nông sản nhập khẩu vào Trung Quốc
Thông tư 38/2015/TT-BTC, sửa đổi bởi Thông tư 39/2018/TT-BTCThủ tục hải quan, kiểm tra giám sát hải quan đối với hàng xuất khẩu

Đây là bộ khung pháp lý nền tảng mà doanh nghiệp cần nắm rõ để thực hiện đúng thủ tục xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc, đặc biệt là các điều khoản riêng trong Nghị định thư song phương.

3. Điều kiện đối với vùng trồng và cơ sở đóng gói

thủ tục xuất khẩu dừa tươi sang trung quốc

 

Điều kiệnCơ quan cấp/quản lýGhi chú
Mã số vùng trồng dừaCục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, phê duyệt bởi cả Bộ NN&MT và GACCBắt buộc tuyệt đối; lô hàng không có mã số vùng trồng sẽ bị từ chối ngay tại cửa khẩu Trung Quốc
Mã số cơ sở đóng góiCục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, phê duyệt bởi GACCCơ sở đóng gói phải đáp ứng điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm, được kiểm tra định kỳ và trực tuyến bởi phía Trung Quốc
Kiểm soát 16 đối tượng kiểm dịch thực vật Trung Quốc quan tâmVùng trồng, cơ sở đóng gói tự giám sát dưới hướng dẫn của cơ quan bảo vệ thực vậtBao gồm các loài sinh vật gây hại được liệt kê cụ thể trong phụ lục Nghị định thư
Đăng ký doanh nghiệp xuất khẩu theo Lệnh 248GACCBắt buộc với doanh nghiệp chế biến, đóng gói xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc

4. Quy cách dừa tươi được phép xuất khẩu và mã HS

Theo nội dung Nghị định thư, dừa tươi xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc bao gồm hai dạng: dừa tươi còn nguyên vỏ xanh, cuống ngắn không quá 5cm, và dừa đã lột vỏ. Xác định đúng mã HS theo từng dạng là bước quan trọng trong thủ tục xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc, ảnh hưởng trực tiếp đến việc khai báo hải quan.

Loại hàng hóaMã HS (Việt Nam)Thuế xuất khẩu VNGhi chú
Dừa tươi còn nguyên vỏ xanh, cuống ngắn0801.19.100%Đúng quy cách được Nghị định thư cho phép, cuống dài không quá 5cm
Dừa tươi đã lột vỏ (dừa kim cương)0801.19.900%Áp dụng cho dừa đã gọt lớp vỏ xanh, dạng phổ biến để uống nước
Dừa khô0801.11/0801.120%Không thuộc phạm vi Nghị định thư dừa tươi, áp dụng quy định riêng

Lưu ý thực tế: Thuế xuất khẩu dừa tươi tại Việt Nam hiện là 0% với các mã HS thuộc nhóm 0801.19. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý quy cách sản phẩm phải đúng theo mô tả trong Nghị định thư (cuống dài không quá 5cm với dừa còn vỏ), vì đây là một trong những căn cứ để GACC kiểm tra và có thể từ chối lô hàng nếu không đáp ứng.

5. Các trường hợp lô hàng bị từ chối khi xuất khẩu sang Trung Quốc

Nguyên nhânChi tiết
Thiếu mã số vùng trồng/cơ sở đóng góiLô hàng chưa được GACC và Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói hoặc không có giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật
Phát hiện sinh vật gây hạiPhát hiện đối tượng kiểm dịch thực vật còn sống hoặc đối tượng kiểm dịch mới của Việt Nam; phát hiện có đất, cành, lá cây, mảnh vụn thực vật lẫn trong lô hàng
Không đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩmLô hàng không đáp ứng quy định về tiêu chuẩn an toàn thực phẩm của Trung Quốc

6. Bộ hồ sơ chứng từ trong thủ tục xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc

Chứng từChuẩn bị khi nàoLưu ý quan trọng
Hợp đồng thương mại (Sales Contract)Trước khi thu hoạch, đóng góiNêu rõ Incoterms, quy cách dừa (còn vỏ/lột vỏ), cuống ngắn theo quy định
Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice)Sau khi đóng gói, trước khi khai hải quanTrị giá phải khớp với hợp đồng và vận đơn
Phiếu đóng gói (Packing List)Cùng thời điểm với InvoiceGhi chi tiết số kiện, trọng lượng tịnh/gộp, mã số vùng trồng theo từng lô
Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate)Trước khi hàng ra cảng/cửa khẩuNội dung khai báo bổ sung theo yêu cầu riêng của phía Trung Quốc trong Nghị định thư
Mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói (thể hiện trên nhãn/chứng từ)Trước khi thu hoạchBắt buộc đối chiếu với danh sách được GACC công bố trên website trước mỗi lô hàng
Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O form E)Sau khi có tờ khai xuất khẩuCần thiết để hưởng ưu đãi thuế theo ACFTA khi thông quan tại Trung Quốc
Tờ khai hải quan xuất khẩu (VNACCS)Trước khi thông quanKhai đúng mã HS theo quy cách dừa còn vỏ hoặc đã lột vỏ

7. Quy trình thủ tục xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc

Bước 1: Đăng ký mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói

Doanh nghiệp phối hợp với Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật địa phương để đăng ký mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói; hồ sơ được Bộ Nông nghiệp và Môi trường gửi cho GACC phê duyệt, GACC sẽ đăng tải danh sách được duyệt trên website và cập nhật thường xuyên.

Bước 2: Chuẩn hóa vùng trồng theo yêu cầu kiểm dịch của Trung Quốc

Vùng trồng thực hiện các biện pháp phòng chống 16 đối tượng kiểm dịch thực vật mà phía Trung Quốc quan tâm, dưới sự hướng dẫn kỹ thuật của cơ quan bảo vệ thực vật, chuẩn bị sẵn sàng cho đợt kiểm tra trực tuyến hoặc trực tiếp của đoàn công tác GACC.

Bước 3: Ký hợp đồng và xác định quy cách đóng gói

Thống nhất với nhà nhập khẩu về quy cách dừa (còn vỏ xanh cuống ngắn hoặc đã lột vỏ), số lượng đóng gói theo thùng/bao, tránh nhầm lẫn với quy định dành cho các thị trường khác.

Bước 4: Thu hoạch, đóng gói và đăng ký kiểm dịch thực vật

Thu hoạch dừa đúng độ tuổi, đóng gói tại cơ sở đã có mã số được phê duyệt, đảm bảo không lẫn đất, cành, lá cây, sau đó đăng ký kiểm dịch thực vật để được cấp Phytosanitary Certificate.

Bước 5: Hoàn thiện bộ chứng từ và khai báo hải quan xuất khẩu

Doanh nghiệp hoặc đơn vị forwarder chuẩn bị Invoice, Packing List, khai tờ khai hải quan điện tử trên hệ thống VNACCS, đính kèm chứng nhận kiểm dịch thực vật, mã số vùng trồng/cơ sở đóng gói và C/O form E để hưởng ưu đãi ACFTA.

Bước 6: Vận chuyển và thông quan nhập khẩu tại Trung Quốc

Sau khi tờ khai được thông quan, hàng được giao cho hãng vận chuyển đường bộ qua các cửa khẩu biên giới phía Bắc hoặc đường biển đến các cảng Trung Quốc. Cơ quan hải quan, kiểm dịch Trung Quốc kiểm tra đối chiếu mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói trước khi cho phép thông quan nhập khẩu.

8. Phương thức vận chuyển dừa tươi sang Trung Quốc

Đường bộ (biên mậu): Phổ biến nhất nhờ vị trí địa lý gần, đi qua các cửa khẩu Lạng Sơn, Lào Cai, Móng Cái, thời gian vận chuyển thường chỉ 1-3 ngày, phù hợp giữ độ tươi tối đa cho dừa tươi.

Đường biển bằng container lạnh: Phù hợp với lô hàng khối lượng lớn đến các cảng phía Nam Trung Quốc như Quảng Châu, Thâm Quyến, thời gian vận chuyển ngắn hơn nhiều so với các thị trường xa như Mỹ, EU.

9. Thời gian và chi phí trong thủ tục xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc

Công đoạnThời gian dự kiếnGhi chú
Đăng ký mã số vùng trồng, cơ sở đóng góiVài tuần đến vài tháng (một lần)Bao gồm thời gian chờ GACC phê duyệt và kiểm tra trực tuyến/trực tiếp
Đăng ký và lấy mẫu kiểm dịch thực vật0,5 – 1 ngàyCấp Phytosanitary Certificate cho từng lô hàng
Khai báo hải quan xuất khẩu (VNACCS)0,5 – 1 ngàyNhanh hơn nếu tờ khai vào luồng xanh
Vận chuyển đường bộ qua cửa khẩu1 – 3 ngàyQua các cửa khẩu Lạng Sơn, Lào Cai, Móng Cái
Vận chuyển đường biển3 – 7 ngàyTùy cảng đến tại Trung Quốc

Lưu ý thực tế: Việc đăng ký mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói chỉ cần thực hiện một lần nhưng đòi hỏi thời gian chuẩn bị kỹ lưỡng do có sự kiểm tra trực tiếp hoặc trực tuyến từ phía GACC. Sau khi có mã số, các lô hàng tiếp theo trong thủ tục xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc sẽ được xử lý nhanh hơn đáng kể. Doanh nghiệp nên chủ động đăng ký sớm để không bỏ lỡ cơ hội thị trường.

10. Những lưu ý rủi ro trong thủ tục xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc

Rủi roBiểu hiệnCách phòng ngừa
Vùng trồng/cơ sở đóng gói chưa được phê duyệtLô hàng bị từ chối ngay tại cửa khẩu Trung Quốc dù đã thông quan tại Việt NamĐối chiếu mã số với danh sách GACC công bố trên website trước mỗi lô hàng
Lẫn tạp chất trong lô hàng (đất, cành, lá cây)Bị từ chối nhập khẩu do vi phạm yêu cầu kiểm dịch của Nghị định thưKiểm soát chặt khâu đóng gói, vệ sinh sản phẩm trước khi xuất kho
Cuống dừa dài quá quy địnhKhông đúng quy cách được Nghị định thư cho phép (cuống ngắn ≤5cm)Kiểm tra kỹ quy cách cắt cuống trước khi đóng gói theo đúng phụ lục Nghị định thư
Sinh vật gây hại còn sống trong lô hàngLô hàng bị tiêu hủy hoặc trả về, ảnh hưởng uy tín vùng trồngThực hiện đầy đủ biện pháp phòng chống 16 đối tượng kiểm dịch theo hướng dẫn kỹ thuật
Chậm cập nhật thay đổi trong quy định của GACCÁp dụng sai tiêu chuẩn khiến hàng bị giữ lại kiểm tra bổ sungThường xuyên cập nhật thông tin từ Cục Bảo vệ thực vật và đơn vị logistics có kinh nghiệm

FAQ – Câu hỏi thường gặp về thủ tục xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc

Câu hỏi 1: Vùng trồng chưa có mã số có xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc được không?

Không. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến lô hàng bị từ chối – vùng trồng và cơ sở đóng gói bắt buộc phải được cả Bộ Nông nghiệp và Môi trường lẫn GACC phê duyệt trước khi xuất khẩu chính ngạch.

Câu hỏi 2: Dừa tươi xuất khẩu sang Trung Quốc gồm những dạng nào?

Theo Nghị định thư, dừa tươi xuất khẩu bao gồm dừa còn nguyên vỏ xanh với cuống ngắn không quá 5cm, và dừa đã lột vỏ (dừa kim cương), cả hai dạng đều phải tuân thủ quy định về kiểm dịch thực vật.

Câu hỏi 3: Thuế xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc hiện nay là bao nhiêu?

Dừa tươi (mã HS thuộc nhóm 0801.19) được hưởng mức thuế xuất khẩu 0% tại Việt Nam. Khi thông quan tại Trung Quốc, doanh nghiệp nên có C/O form E để hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu theo Hiệp định ACFTA.

Câu hỏi 4: Thời gian đăng ký mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói mất bao lâu?

Thời gian đăng ký thường kéo dài vài tuần đến vài tháng, bao gồm quá trình nộp hồ sơ, chờ GACC phê duyệt và trải qua đợt kiểm tra trực tuyến hoặc trực tiếp tại vùng trồng, cơ sở đóng gói.

Câu hỏi 5: Làm sao kiểm tra mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói đã được GACC phê duyệt hay chưa?

Doanh nghiệp có thể đối chiếu trực tiếp với danh sách được GACC đăng tải và cập nhật thường xuyên trên website chính thức, hoặc liên hệ Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật để xác nhận trước khi lên kế hoạch xuất khẩu.

3W Logistics hỗ trợ thủ tục xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc như thế nào?

Là công ty giao nhận vận tải có đăng ký OTI-NVOCC với FMC bond (Federal Maritime Commission) tại Mỹ, sở hữu SCAC Code để tự khai báo AMS/ISF trực tiếp, cùng nhiều năm kinh nghiệm xử lý hàng nông sản, trái cây tươi xuất khẩu sang Trung Quốc và đa dạng thị trường khác, 3W Logistics cung cấp dịch vụ trọn gói cho doanh nghiệp về thủ tục xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc – từ tư vấn mã số vùng trồng, phối hợp kiểm dịch đến khi hàng thông quan tại cửa khẩu Trung Quốc.

  • Tư vấn điều kiện xuất khẩu theo Nghị định thư: Hướng dẫn doanh nghiệp, vùng trồng, cơ sở đóng gói chuẩn bị hồ sơ đăng ký mã số đúng quy định, cập nhật liên tục các thay đổi từ GACC để tránh rủi ro bị từ chối lô hàng.
  • Hỗ trợ kết nối xin Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate): Phối hợp với cơ quan kiểm dịch thực vật để lô hàng được lấy mẫu, kiểm tra và cấp chứng nhận đúng thời hạn, đảm bảo thông tin khớp với Invoice, Packing List.
  • Đối chiếu mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói: Kiểm tra tính hợp lệ của mã số trước mỗi lô hàng theo danh sách GACC công bố, giảm thiểu rủi ro bị từ chối tại cửa khẩu Trung Quốc.
  • Book tàu và vận chuyển đa phương thức: Sắp xếp vận chuyển đường bộ qua các cửa khẩu biên giới hoặc đường biển bằng container lạnh đến các cảng Trung Quốc, đảm bảo thời gian giao hàng nhanh chóng giữ độ tươi cho dừa.
  • Khai báo hải quan điện tử (VNACCS) và thủ tục thông quan tại cửa khẩu Trung Quốc: Đội ngũ khai báo hải quan chuyên nghiệp xử lý tờ khai xuất khẩu, đối chiếu mã HS, mã số vùng trồng; với tư cách OTI-NVOCC có FMC và SCAC Code, 3W Logistics tự phát hành House Bill of Lading (HBL) và tự file AMS/ISF trực tiếp cho các lô hàng đi Mỹ.
  • Xử lý tình huống phát sinh khi hàng đến cửa khẩu Trung Quốc: Với mạng lưới đại lý tại Trung Quốc, 3W Logistics hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ tài liệu và xử lý nhanh các yêu cầu bổ sung phát sinh từ cơ quan hải quan, kiểm dịch nước sở tại.

Vì sao nên chọn 3W Logistics cho tuyến xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc: Khác với nhiều đơn vị forwarder trung gian, 3W Logistics là OTI-NVOCC có bond và chứng nhận FMC trực tiếp tại Mỹ, sở hữu SCAC Code cho phép tự file AMS/ISF – giúp rút ngắn thời gian xử lý chứng từ và giảm rủi ro chậm trễ cho toàn bộ danh mục hàng nông sản. Với hệ thống văn phòng tại TP.HCM, Hà Nội và Hải Phòng cùng đội ngũ có kinh nghiệm thực chiến trong xử lý hàng nông sản, trái cây tươi đi Trung Quốc và đa dạng thị trường, 3W Logistics là lựa chọn phù hợp cho doanh nghiệp muốn đảm bảo lô hàng thông quan đúng hạn, đúng chuẩn ngay từ lần xuất khẩu đầu tiên. – Ms. Apple, CCO 3W Logistics

Trụ sở chính – 3W Logistics CN Hồ Chí Minh
Địa chỉ: 34 Bạch Đằng, phường Tân Sơn Hòa, TP.HCM
Hotline: +84 28 3535 0087
____________________________
3W Logistics CN Hà Nội
Địa chỉ: 81A Trần Quốc Toản, phường Cửa Nam, Hà Nội
Hotline: +84 24 3202 0482
____________________________
3W Logistics CN Hải Phòng
Địa chỉ: 8A Lô 28 Lê Hồng Phong, phường Gia Viên, Hải Phòng
Hotline: +84 225 355 5939
____________________________
3W LOGISTICS CO., LTD – We here serve you there!
Email: quote@3w-logistics.com
Website: www.3w-logistics.com