Quy trình thủ tục xuất khẩu nhôm thỏi của Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử, khi ngày 26/7/2026 vừa qua, tại Khu công nghiệp Nhân Cơ (tỉnh Lâm Đồng), Việt Nam đã chính thức công bố lô sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên được sản xuất trong nước bằng công nghệ điện phân alumin, đạt độ tinh khiết 99,71%
Đây là sản phẩm của Nhà máy điện phân nhôm Đắk Nông do Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân làm chủ đầu tư, sau 11 năm triển khai, đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam làm chủ hoàn toàn chuỗi giá trị khép kín từ khai thác bô xít, chế biến alumin đến luyện nhôm kim loại.
Sự kiện này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với thủ tục xuất khẩu nhôm thỏi, bởi từ trước đến nay Việt Nam gần như hoàn toàn phải nhập khẩu nhôm nguyên liệu để phục vụ sản xuất, chế biến. Với công suất phân kỳ 1 đạt 150.000 tấn/năm, dự kiến nâng lên 300.000 tấn vào quý 4/2026 và đạt công suất thiết kế tối đa 450.000 tấn/năm vào quý 1/2027
Nguồn cung nhôm thỏi nội địa không chỉ giúp giảm kim ngạch nhập khẩu khoảng 1,5 tỷ USD mỗi năm mà còn mở ra tiềm năng xuất khẩu nhôm thỏi “Made in Vietnam” ra thị trường quốc tế trong tương lai gần. Bài viết dưới đây tổng hợp toàn bộ căn cứ pháp lý, mã HS, quy trình, chi phí và rủi ro thường gặp trong thủ tục xuất khẩu nhôm thỏi, cập nhật theo quy định hiện hành mới nhất.
1. Bối cảnh ngành nhôm Việt Nam sau sự kiện lịch sử tại Nhà máy điện phân nhôm Đắk Nông
Nhà máy điện phân nhôm Đắk Nông, đặt tại Khu công nghiệp Nhân Cơ, tỉnh Lâm Đồng, có tổng mức đầu tư gần 28.000 tỷ đồng trên diện tích 128ha, được xác định là dự án trọng điểm trong chiến lược phát triển ngành công nghiệp nhôm quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Dự án sử dụng công nghệ điện phân với cường độ dòng điện 500kA, khép kín chuỗi giá trị bô xít – alumin – nhôm kim loại, trong đó Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) giữ vai trò cung cấp nguồn alumin chất lượng cao.
Khi cả ba phân kỳ đi vào vận hành đầy đủ với công suất 450.000 tấn/năm, giá trị sản xuất nhôm thỏi hằng năm có thể đạt khoảng 1,35 – 1,4 tỷ USD, tạo việc làm trực tiếp và gián tiếp cho khoảng 3.500 lao động. Đây là nền tảng để các doanh nghiệp trong nước từng bước chủ động nguồn nguyên liệu nhôm thỏi, đồng thời mở ra cơ hội để thủ tục xuất khẩu nhôm thỏi trở thành một mảng hoạt động thực tế thay vì chỉ dừng ở việc nhập khẩu nguyên liệu như trước đây.
2. Căn cứ pháp lý điều chỉnh thủ tục xuất khẩu nhôm thỏi
| Văn bản pháp luật | Nội dung điều chỉnh |
|---|---|
| Nghị định 69/2018/NĐ-CP | Nhôm thỏi không thuộc danh mục hàng hóa cấm hoặc phải xin giấy phép xuất khẩu, được xuất khẩu tự do |
| Nghị định 26/2023/NĐ-CP | Biểu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu ưu đãi, quy định mức thuế xuất khẩu riêng cho nhôm chưa gia công thuộc nhóm 7601 |
| Thông tư 38/2015/TT-BTC, sửa đổi bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC | Thủ tục hải quan, kiểm tra giám sát hải quan, quy định phân luồng tờ khai xuất khẩu |
| Mục 232 Đạo luật Thương mại 1974 của Mỹ | Áp thuế bổ sung riêng cho mặt hàng thép, nhôm nhập khẩu vào Mỹ, hiện dao động 25-50%, không thuộc diện được miễn trừ trong gói thuế đối ứng chung |
Điểm mới cần lưu ý: Với việc lần đầu tiên có nguồn nhôm thỏi sản xuất nội địa, giới chuyên gia dự báo Việt Nam sẽ có thêm dư địa để đa dạng hóa nguồn cung cho ngành chế biến nhôm và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị xuất khẩu sản phẩm nhôm. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý rằng nhôm và các sản phẩm từ nhôm xuất khẩu sang Mỹ hiện không được hưởng miễn trừ trong gói thuế đối ứng, mà phải chịu thuế theo Mục 232 ở mức khá cao, dao động từ 25% đến 50% tùy thời điểm áp dụng.
3. Mã HS và thuế xuất khẩu nhôm thỏi
Nhôm thỏi thuộc Chương 76 – “Nhôm và các sản phẩm bằng nhôm”, nhóm 76.01 – “Nhôm chưa gia công”. Xác định đúng mã HS theo việc là nhôm không hợp kim hay hợp kim là bước quan trọng trong thủ tục xuất khẩu nhôm thỏi, vì đây cũng chính là căn cứ để cơ quan hải quan xác định mức thuế áp dụng.
| Loại hàng hóa | Mã HS (Việt Nam) | Thuế xuất khẩu VN | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Nhôm thỏi, không hợp kim | 7601.10 | 0% | Sản phẩm tương tự lô nhôm thỏi đầu tiên tại Nhà máy Đắk Nông, độ tinh khiết cao |
| Nhôm thỏi hợp kim | 7601.20 | 0% – 5% | Mức thuế cụ thể tùy loại hợp kim, thường bị đưa vào diện phân tích phân loại kỹ hơn |
| Phế liệu và mảnh vụn nhôm | 7602.00 | Theo quy định riêng | Khác biệt hoàn toàn với nhôm thỏi mới, dễ bị nhầm lẫn khi khai báo |
Lưu ý thực tế: Thuế xuất khẩu nhôm thỏi tại Việt Nam hiện dao động từ 0% đến 5% tùy vào việc sản phẩm là nhôm không hợp kim hay hợp kim. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý cơ quan hải quan sẽ đối chiếu rất kỹ để phân biệt nhôm thỏi mới sản xuất với phế liệu, mảnh vụn nhôm “nấu lại” nhằm chống hành vi lách thuế, do đó hồ sơ nguồn gốc và chất lượng sản phẩm càng minh bạch càng thuận lợi cho việc thông quan.
4. Đặc điểm kiểm tra hải quan đối với nhôm thỏi
| Nội dung | Chi tiết |
|---|---|
| Phân luồng tờ khai | Doanh nghiệp xuất khẩu lần đầu mặt hàng thuộc nhóm 7601 thường bị đưa vào luồng đỏ, yêu cầu kiểm tra thực tế hàng hóa |
| Kiểm đếm và lấy mẫu giám định | Hải quan cắt chì, kiểm đếm số lượng khối nhôm và lấy mẫu gửi phân tích phân loại nhằm xác định chính xác là nhôm thỏi hay phế liệu nấu lại |
| Thời gian chờ kết quả giám định | Khoảng 3-7 ngày làm việc; doanh nghiệp có thể xin đưa hàng về bảo quản hoặc xuất đi trước với bảo lãnh nộp thuế theo mức cao nhất |
| Kiểm tra chuyên ngành | Không cần giấy phép xuất khẩu chuyên ngành với nhôm thỏi thông thường |
5. Bộ hồ sơ chứng từ trong thủ tục xuất khẩu nhôm thỏi
| Chứng từ | Chuẩn bị khi nào | Lưu ý quan trọng |
|---|---|---|
| Hợp đồng thương mại (Sales Contract) | Trước khi sản xuất, giao hàng | Nêu rõ Incoterms, độ tinh khiết, quy cách đóng gói (thỏi/phôi) |
| Chứng thư giám định chất lượng, xuất xứ nguồn gốc sản xuất | Sau khi sản xuất, trước khi xuất khẩu | Càng minh bạch càng giúp rút ngắn thời gian phân tích phân loại tại hải quan |
| Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice) và Phiếu đóng gói (Packing List) | Trước khi khai hải quan | Trị giá phải khớp với hợp đồng và vận đơn |
| Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) | Sau khi có tờ khai xuất khẩu | Cần thiết để hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu theo FTA tương ứng với thị trường đến |
| Tờ khai hải quan xuất khẩu (VNACCS) | Trước khi thông quan | Khai đúng mã HS nhôm không hợp kim/hợp kim, chuẩn bị sẵn tinh thần vào luồng đỏ |
6. Quy trình thủ tục xuất khẩu nhôm thỏi
Bước 1: Xác định chính xác loại nhôm và mã HS
Doanh nghiệp xác định rõ sản phẩm là nhôm thỏi không hợp kim hay hợp kim, đối chiếu thành phần hóa học để lựa chọn đúng mã HS – đây là bước nền tảng đầu tiên trong thủ tục xuất khẩu nhôm thỏi, ảnh hưởng trực tiếp đến mức thuế và khả năng bị đưa vào diện kiểm tra chuyên sâu.
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ chứng minh nguồn gốc, chất lượng sản phẩm
Doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ chứng từ về nguồn gốc sản xuất, kết quả kiểm nghiệm thành phần nhôm để tránh bị nghi ngờ là phế liệu nấu lại – vấn đề thường gặp khi cơ quan hải quan kiểm tra mặt hàng thuộc nhóm 7601.
Bước 3: Ký hợp đồng và đóng gói theo quy cách xuất khẩu
Thống nhất với nhà nhập khẩu về quy cách đóng thỏi, khối lượng mỗi kiện, độ tinh khiết yêu cầu, sau đó tiến hành đóng gói, gắn nhãn, chì niêm phong theo tiêu chuẩn đã thỏa thuận.
Bước 4: Truyền tờ khai hải quan xuất khẩu
Doanh nghiệp hoặc đơn vị forwarder khai tờ khai hải quan điện tử trên hệ thống VNACCS; với doanh nghiệp xuất khẩu lần đầu mặt hàng thuộc nhóm 7601, cần chuẩn bị tinh thần tờ khai sẽ vào luồng đỏ và phải kiểm tra thực tế hàng hóa.
Bước 5: Phối hợp kiểm hóa và lấy mẫu giám định
Hải quan cắt chì, kiểm đếm số lượng khối nhôm và lấy mẫu gửi đi phân tích phân loại; trong thời gian chờ kết quả (thường 3-7 ngày), doanh nghiệp có thể xin đưa hàng về bảo quản hoặc xuất đi trước với bảo lãnh nộp thuế theo mức cao nhất.
Bước 6: Nộp thuế xuất khẩu và hoàn tất thông quan
Khi có kết quả giám định xác nhận đúng loại nhôm thỏi đã khai báo, hải quan chốt mã HS chính thức, doanh nghiệp nộp thuế xuất khẩu tương ứng (nếu có) để hoàn tất thông quan.
Bước 7: Vận chuyển quốc tế và thông quan nhập khẩu tại nước đến
Sau khi thông quan, hàng được giao cho hãng vận chuyển đường biển. Với thị trường Mỹ, doanh nghiệp cần tính toán kỹ thuế theo Mục 232 (25-50%) khi hoạch định giá bán, do nhôm không thuộc diện được miễn trừ trong gói thuế đối ứng chung.
7. Rủi ro thường gặp và FAQ
| Rủi ro | Biểu hiện | Cách phòng ngừa |
|---|---|---|
| Bị nghi ngờ là phế liệu nấu lại lách thuế | Hàng bị giữ lại lấy mẫu giám định, kéo dài thời gian thông quan | Chuẩn bị đầy đủ chứng từ nguồn gốc, kết quả kiểm nghiệm thành phần minh bạch |
| Sai mã HS giữa nhôm hợp kim và không hợp kim | Bị truy thu thuế, chậm thông quan, phải sửa tờ khai | Đối chiếu kỹ thành phần hóa học với đơn vị hải quan có kinh nghiệm hàng kim loại |
| Chưa tính đủ thuế Mục 232 khi xuất sang Mỹ | Chi phí thực tế cao hơn dự tính, ảnh hưởng biên lợi nhuận | Cập nhật mức thuế 232 hiện hành trước khi báo giá cho đối tác Mỹ |
Câu hỏi 1: Việt Nam đã tự sản xuất được nhôm thỏi có ảnh hưởng gì đến thủ tục xuất khẩu nhôm thỏi không?
Sự kiện Nhà máy điện phân nhôm Đắk Nông sản xuất thành công lô nhôm thỏi đầu tiên ngày 26/7/2026 không làm thay đổi quy định pháp lý về xuất khẩu, nhưng mở ra nguồn cung nguyên liệu nội địa, giúp doanh nghiệp chế biến chủ động hơn và tạo tiền đề để nhôm thỏi “Made in Vietnam” tham gia sâu hơn vào chuỗi xuất khẩu trong thời gian tới.
Câu hỏi 2: Xuất khẩu nhôm thỏi có cần giấy phép chuyên ngành không?
Không. Nhôm thỏi không thuộc danh mục hàng hóa cấm hoặc hạn chế xuất khẩu, doanh nghiệp không cần xin giấy phép xuất khẩu chuyên ngành khi thực hiện thủ tục xuất khẩu nhôm thỏi.
Câu hỏi 3: Tại sao lô hàng nhôm thỏi xuất khẩu lần đầu hay bị vào luồng đỏ?
Đây là biện pháp kiểm soát của hải quan nhằm chống hành vi khai báo phế liệu, mảnh vụn nhôm nấu lại thành nhôm thỏi để hưởng chênh lệch thuế suất, nên doanh nghiệp xuất khẩu lần đầu mặt hàng thuộc nhóm 7601 gần như chắc chắn phải trải qua bước kiểm hóa, lấy mẫu giám định.
3W Logistics hỗ trợ thủ tục xuất khẩu nhôm thỏi như thế nào?
Là công ty giao nhận vận tải có đăng ký OTI-NVOCC với FMC bond tại Mỹ, sở hữu SCAC Code để tự khai báo AMS/ISF trực tiếp, 3W Logistics hỗ trợ doanh nghiệp toàn bộ thủ tục xuất khẩu nhôm thỏi – từ tư vấn mã HS, phối hợp kiểm hóa giám định đến khi hàng thông quan tại nước nhập khẩu.
- Tư vấn mã HS và chuẩn bị hồ sơ chứng minh nguồn gốc: Hỗ trợ doanh nghiệp phân biệt rõ nhôm thỏi hợp kim/không hợp kim, giảm thiểu rủi ro bị đưa vào diện nghi ngờ lách thuế.
- Đồng hành xử lý luồng đỏ, kiểm hóa và giám định: Kinh nghiệm thực chiến trong xử lý hàng kim loại nặng, giúp rút ngắn thời gian chờ kết quả phân tích phân loại.
- Book tàu và vận chuyển container: Sắp xếp vận chuyển đường biển đến các thị trường quốc tế, tối ưu chi phí cho hàng kim loại khối lượng lớn.
- Khai báo hải quan điện tử (VNACCS): Đội ngũ chuyên nghiệp xử lý tờ khai; với tư cách OTI-NVOCC có FMC và SCAC Code, tự phát hành HBL và tự file AMS/ISF cho lô hàng đi Mỹ, cập nhật sát mức thuế Mục 232 hiện hành.
Vì sao nên chọn 3W Logistics: Với hệ thống văn phòng tại TP.HCM, Hà Nội và Hải Phòng cùng đội ngũ am hiểu đặc thù kiểm tra hải quan với mặt hàng kim loại như nhôm thỏi, 3W Logistics đồng hành cùng doanh nghiệp trong giai đoạn ngành nhôm Việt Nam bước sang trang mới, đảm bảo lô hàng thông quan đúng hạn, đúng chuẩn ngay từ lần xuất khẩu đầu tiên. – Ms. Apple, CCO 3W Logistics
Trụ sở chính – 3W Logistics CN Hồ Chí Minh
Địa chỉ: 34 Bạch Đằng, phường Tân Sơn Hòa, TP.HCM
Hotline: +84 28 3535 0087
____________________________
3W Logistics CN Hà Nội
Địa chỉ: 81A Trần Quốc Toản, phường Cửa Nam, Hà Nội
Hotline: +84 24 3202 0482
____________________________
3W Logistics CN Hải Phòng
Địa chỉ: 8A Lô 28 Lê Hồng Phong, phường Gia Viên, Hải Phòng
Hotline: +84 225 355 5939
____________________________
3W LOGISTICS CO., LTD – We here serve you there!
Email: info@3w-logistics.com
Website: www.3w-logistics.com
Ms. Apple là CCO (Giám đốc Kinh doanh) tại 3W Logistics, có hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sales và điều hành hoạt động kinh doanh.
Tại 3W Logistics, Ms. Apple phụ trách định hướng chiến lược kinh doanh, phát triển khách hàng doanh nghiệp, quản lý đội ngũ hơn 50 nhân viên sales và tối ưu hiệu quả hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực logistics.
Với kinh nghiệm thực tế trong quản lý sales và phát triển thị trường, Ms. Apple thường chia sẻ các góc nhìn chuyên môn về giải pháp logistics cho doanh nghiệp, vận tải quốc tế, freight forwarding, quản lý khách hàng, phát triển tuyến dịch vụ và chiến lược tăng trưởng trong ngành logistics.
