Quy trình thủ tục xuất khẩu hoá chất | Chi tiết các bước

Quy trình thủ tục xuất khẩu hoá chất tại Việt Nam vừa trải qua một cuộc cải cách pháp lý toàn diện, khi Luật Hóa chất 2025 (số 69/2025/QH15) chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, thay thế hoàn toàn Luật Hóa chất 2007 đã áp dụng gần hai thập kỷ. Cùng với đó, hàng loạt nghị định, thông tư hướng dẫn được ban hành gấp rút vào giữa tháng 1/2026 để kịp thời tháo gỡ tình trạng ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu do thiếu văn bản dưới luật trong giai đoạn chuyển tiếp.

Là mặt hàng luôn được quản lý chặt chẽ do đặc tính dễ cháy nổ, độc hại hoặc có thể bị lợi dụng cho mục đích ngoài ý muốn, thủ tục xuất khẩu hoá chất đòi hỏi doanh nghiệp cập nhật ngay các danh mục hóa chất mới theo khung pháp lý 2026, đặc biệt là nhóm hóa chất cần kiểm soát đặc biệt và tiền chất công nghiệp. Bài viết dưới đây tổng hợp toàn bộ căn cứ pháp lý, mã HS, quy trình, chi phí và rủi ro thường gặp trong thủ tục xuất khẩu hoá chất, cập nhật theo quy định hiện hành đến tháng 9/2026.

1. Đặc thù và phân loại hóa chất xuất khẩu tại Việt Nam

Hóa chất là mặt hàng đa dạng, phục vụ nhiều mục đích: nguyên liệu công nghiệp, dung môi, phụ gia thực phẩm – mỹ phẩm, chất tẩy rửa, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật… Theo Luật Hóa chất 2025, các danh mục hóa chất quản lý được xác định lại tại Nghị định 24/2026/NĐ-CP, gồm bốn nhóm chính làm cơ sở cho thủ tục xuất khẩu hoá chất.

Doanh nghiệp xuất khẩu hóa chất phải xác định rõ sản phẩm của mình rơi vào danh mục nào để áp dụng đúng nghĩa vụ: hóa chất cơ bản thuộc lĩnh vực công nghiệp trọng điểm (Phụ lục I), hóa chất sản xuất – kinh doanh có điều kiện (Phụ lục II), hóa chất cần kiểm soát đặc biệt bao gồm cả tiền chất công nghiệp (Phụ lục III), và hóa chất phải xây dựng Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất (Phụ lục IV).

2. Căn cứ pháp lý điều chỉnh thủ tục xuất khẩu hoá chất

Điểm mới cần lưu ý: Do các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành Luật Hóa chất 2025 chỉ được ban hành và có hiệu lực từ ngày 17/1/2026 – sau gần 3 tuần Luật đã có hiệu lực – nhiều lô hàng xuất nhập khẩu hóa chất từng bị ách tắc tại cửa khẩu do thiếu cơ sở pháp lý thực hiện thủ tục. Bộ Công Thương đã có văn bản hỏa tốc yêu cầu doanh nghiệp khai báo lại theo đúng quy định mới đối với các lô hàng thực hiện trong giai đoạn “khoảng trống” này. Doanh nghiệp cũng cần lưu ý: giấy phép hóa chất Bảng, tiền chất, hóa chất hạn chế đã cấp trước đây tiếp tục có hiệu lực đến hết thời hạn ghi trên giấy phép, còn nghĩa vụ công bố loại hóa chất và mục đích sử dụng khi có hoạt động hóa chất cần kiểm soát đặc biệt phải hoàn tất trước ngày 01/3/2026.

3. Điều kiện đối với doanh nghiệp và sản phẩm hóa chất xuất khẩu

4. Mã HS và thuế xuất khẩu hóa chất

Hóa chất trải rộng qua nhiều chương của Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu, phổ biến nhất là Chương 28 – “Hóa chất vô cơ”, Chương 29 – “Hóa chất hữu cơ” và Chương 38 – “Sản phẩm hóa chất khác”. Xác định đúng mã HS theo thành phần, công thức hóa học là bước quan trọng trong thủ tục xuất khẩu hoá chất.

Lưu ý thực tế: Thuế xuất khẩu hóa chất tại Việt Nam hiện là 0% với hầu hết các mã HS thuộc Chương 28, 29, 38. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý mã HS chỉ là một phần trong hồ sơ – việc xác định hóa chất có thuộc Danh mục hóa chất cần kiểm soát đặc biệt tại Phụ lục III Nghị định 24/2026/NĐ-CP hay không mới là yếu tố quyết định có cần xin giấy phép xuất khẩu riêng hay chỉ cần khai báo thông thường.

5. Bộ hồ sơ chứng từ trong thủ tục xuất khẩu hóa chất

6. Quy trình thủ tục xuất khẩu hóa chất

Bước 1: Xác định hóa chất thuộc danh mục quản lý nào

Doanh nghiệp đối chiếu sản phẩm với bốn Phụ lục danh mục hóa chất tại Nghị định 24/2026/NĐ-CP để xác định là hóa chất cơ bản, hóa chất có điều kiện, hóa chất cần kiểm soát đặc biệt hay hóa chất phải lập kế hoạch ứng phó sự cố – đây là bước nền tảng đầu tiên trong thủ tục xuất khẩu hoá chất.

Bước 2: Thực hiện khai báo hóa chất

Doanh nghiệp khai báo hóa chất qua Cổng thông tin một cửa quốc gia, kết nối trực tiếp với Cục Hóa chất trước khi tiến hành các bước tiếp theo.

Bước 3: Xin giấy phép xuất khẩu (nếu thuộc diện kiểm soát đặc biệt)

Với hóa chất Bảng, tiền chất công nghiệp thuộc nhóm 2 của Danh mục hóa chất cần kiểm soát đặc biệt, doanh nghiệp nộp hồ sơ xin giấy phép xuất khẩu tại Bộ Công Thương theo quy định tại Nghị định 26/2026/NĐ-CP và Thông tư 01/2026/TT-BCT.

Bước 4: Chuẩn bị Phiếu an toàn hóa chất (MSDS)

Doanh nghiệp xây dựng MSDS đầy đủ thông tin về tính chất, nguy cơ cháy nổ, biện pháp xử lý sự cố, chuẩn bị song ngữ để phù hợp với yêu cầu quốc tế.

Bước 5: Sản xuất, đóng gói và vận chuyển nội địa

Sản xuất, đóng gói theo quy cách đã thống nhất với nhà nhập khẩu; với hóa chất thuộc nhóm nguy hiểm, doanh nghiệp liên hệ đơn vị vận tải có giấy phép vận chuyển hàng nguy hiểm để đưa hàng từ nhà máy ra cảng, sân bay.

Bước 6: Hoàn thiện bộ chứng từ và khai báo hải quan xuất khẩu

Doanh nghiệp hoặc đơn vị forwarder chuẩn bị Invoice, Packing List, khai tờ khai hải quan điện tử trên hệ thống VNACCS, đính kèm MSDS, phiếu khai báo hóa chất, giấy phép xuất khẩu (nếu có) và C/O phù hợp với FTA của thị trường đến.

Bước 7: Vận chuyển quốc tế và thông quan nhập khẩu tại nước đến

Sau khi tờ khai được thông quan, hàng được giao cho hãng vận chuyển có năng lực chở hàng nguy hiểm bằng đường biển hoặc đường hàng không. Nhà nhập khẩu phối hợp với cơ quan hải quan sở tại để hoàn tất thủ tục nhập khẩu.

7. Rủi ro thường gặp trong thủ tục xuất khẩu hoá chất

FAQ – Những câu hỏi thường gặp về thủ tục xuất khẩu hoá chất

Câu hỏi 1: Luật Hóa chất mới nhất hiện nay là luật nào?

Luật Hóa chất mới nhất đang áp dụng là Luật Hóa chất 2025 (số 69/2025/QH15), được Quốc hội thông qua ngày 14/6/2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, thay thế hoàn toàn Luật Hóa chất 2007.

Câu hỏi 2: Xuất khẩu hóa chất có cần giấy phép đặc biệt không?

Tùy loại hóa chất. Hóa chất thông thường chỉ cần khai báo hóa chất trước khi xuất khẩu, trong khi hóa chất Bảng, tiền chất công nghiệp thuộc Danh mục hóa chất cần kiểm soát đặc biệt (Phụ lục III Nghị định 24/2026/NĐ-CP) bắt buộc phải có giấy phép xuất khẩu do Bộ Công Thương cấp.

Câu hỏi 3: Giấy phép hóa chất được cấp trước năm 2026 có còn hiệu lực không?

Có. Giấy phép hóa chất Bảng, tiền chất, hóa chất hạn chế đã cấp trước đây tiếp tục được sử dụng cho đến khi hết thời hạn ghi trên giấy phép; riêng giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, kinh doanh hóa chất có điều kiện tiếp tục hoạt động đến hết ngày 31/12/2027.

Câu hỏi 4: Thuế xuất khẩu hóa chất tại Việt Nam hiện nay là bao nhiêu?

Hóa chất các loại thuộc Chương 28, 29, 38 được hưởng mức thuế xuất khẩu 0% tại Việt Nam với hầu hết các mã HS phổ biến, không phân biệt theo Luật Hóa chất mới hay cũ.

3W Logistics hỗ trợ thủ tục xuất khẩu hoá chất như thế nào?

Là công ty giao nhận vận tải có đăng ký OTI-NVOCC với FMC bond tại Mỹ, sở hữu SCAC Code để tự khai báo AMS/ISF trực tiếp, cùng kinh nghiệm xử lý hàng hóa chất, hàng nguy hiểm xuất khẩu đi đa dạng thị trường, 3W Logistics hỗ trợ doanh nghiệp toàn bộ thủ tục xuất khẩu hoá chất – từ tư vấn phân loại theo Luật Hóa chất 2025, khai báo hóa chất đến khi hàng thông quan tại nước nhập khẩu.

• Tư vấn cập nhật danh mục hóa chất theo Nghị định 24/2026/NĐ-CP: Hỗ trợ doanh nghiệp rà soát sản phẩm thuộc nhóm nào trong 4 Phụ lục danh mục hóa chất mới.
• Hỗ trợ khai báo hóa chất và chuẩn bị MSDS: Hướng dẫn quy trình khai báo qua Cổng thông tin một cửa quốc gia, xây dựng MSDS song ngữ đạt chuẩn.
• Kết nối đơn vị vận tải chuyên chở hàng nguy hiểm: Đảm bảo lô hàng hóa chất được vận chuyển an toàn, đúng quy định từ nhà máy ra cảng, sân bay.
• Book tàu và vận chuyển hàng nguy hiểm: Sắp xếp vận chuyển đường biển, đường hàng không đạt chuẩn quốc tế cho hàng hóa chất.
• Khai báo hải quan điện tử (VNACCS): Đội ngũ chuyên nghiệp xử lý tờ khai; với tư cách OTI-NVOCC có FMC và SCAC Code, tự phát hành HBL và tự file AMS/ISF cho lô hàng đi Mỹ.

Vì sao nên chọn 3W Logistics: Với hệ thống văn phòng tại TP.HCM, Hà Nội và Hải Phòng cùng đội ngũ luôn cập nhật sát các thay đổi lớn từ Luật Hóa chất 2025 và các nghị định hướng dẫn năm 2026, 3W Logistics đảm bảo lô hàng hóa chất thông quan đúng hạn, đúng chuẩn, vận chuyển an toàn ngay từ lần xuất khẩu đầu tiên. – Ms. Apple, CCO 3W Logistics

Trụ sở chính – 3W Logistics CN Hồ Chí Minh
Địa chỉ: 34 Bạch Đằng, phường Tân Sơn Hòa, TP.HCM
Hotline: +84 28 3535 0087
____________________________
3W Logistics CN Hà Nội
Địa chỉ: 81A Trần Quốc Toản, phường Cửa Nam, Hà Nội
Hotline: +84 24 3202 0482
____________________________
3W Logistics CN Hải Phòng
Địa chỉ: 8A Lô 28 Lê Hồng Phong, phường Gia Viên, Hải Phòng
Hotline: +84 225 355 5939
____________________________
3W LOGISTICS CO., LTD – We here serve you there!
Email: info@3w-logistics.com
Website: www.3w-logistics.com

Ms. Apple (CCO)

Ms. Apple là CCO (Giám đốc Kinh doanh) tại 3W Logistics, có hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sales và điều hành hoạt động kinh doanh.

Tại 3W Logistics, Ms. Apple phụ trách định hướng chiến lược kinh doanh, phát triển khách hàng doanh nghiệp, quản lý đội ngũ hơn 50 nhân viên sales và tối ưu hiệu quả hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực logistics.

Với kinh nghiệm thực tế trong quản lý sales và phát triển thị trường, Ms. Apple thường chia sẻ các góc nhìn chuyên môn về giải pháp logistics cho doanh nghiệp, vận tải quốc tế, freight forwarding, quản lý khách hàng, phát triển tuyến dịch vụ và chiến lược tăng trưởng trong ngành logistics.