Từ ngày 01/07/2026, gần 94.053 doanh nghiệp xuất nhập khẩu qua hệ thống cảng biển TP.HCM chính thức không còn phải nộp khoản phí hạ tầng cảng biển từng gây tranh cãi suốt nhiều năm. Đây là kết quả sau hơn hai tháng lấy ý kiến, phản biện và điều chỉnh dự thảo, khép lại bằng phiên biểu quyết của Hội đồng nhân dân (HĐND) TP.HCM ngày 19/06/2026.

Chính sách miễn phí hạ tầng cảng biển TP.HCM không chỉ là một quyết định ngân sách đơn thuần. Bài viết dưới đây tổng hợp đầy đủ diễn biến chính sách từ giai đoạn đề xuất đến khi có hiệu lực, đối tượng áp dụng, quy định chuyển tiếp và mức tác động thực tế theo quy mô doanh nghiệp, dựa trên dữ liệu chính thức mới nhất từ UBND và HĐND TP.HCM.

1. Từ đề xuất tháng 4 đến Nghị quyết chính thức ngày 19/6

Chính sách này không xuất hiện đột ngột. Từ tháng 4/2026, trong bối cảnh giá xăng dầu và chi phí vận tải biển tăng cao, Sở Xây dựng TP.HCM đã lấy ý kiến các đơn vị liên quan về dự thảo miễn thu phí hạ tầng cảng biển, với đề xuất thời gian áp dụng kéo dài 3 năm. Ở thời điểm đó, Hiệp hội Đại lý, môi giới và dịch vụ hàng hải Việt Nam (VISABA) từng nêu quan điểm rằng chính sách “đáng lẽ cần thực hiện sớm hơn” để doanh nghiệp có thêm thời gian phục hồi, đồng thời cảnh báo nếu chỉ miễn phí 3 năm rồi thu trở lại, áp lực chi phí logistics sẽ tiếp tục đội lên trong dài hạn.

Sau quá trình hoàn thiện, ngày 19/06/2026, HĐND TP.HCM chính thức thông qua Nghị quyết 12/2026/NQ-HĐND về việc miễn phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ và tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu cảng biển trên địa bàn thành phố. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026 đến hết ngày 30/06/2029, tương đương thời gian áp dụng 3 năm.

Lưu ý: Một số dự thảo công bố trong giai đoạn lấy ý kiến (tháng 4-5/2026) từng đề cập mốc hiệu lực “từ tháng 6/2026 đến 31/05/2029”. Đây là số liệu ở giai đoạn đề xuất, đã được điều chỉnh trong văn bản chính thức được thông qua ngày 19/06/2026, với mốc hiệu lực cuối cùng là 01/07/2026 – 30/06/2029.

2. Cơ sở pháp lý của chính sách miễn phí

Nghị quyết 12/2026/NQ-HĐND được xây dựng dựa trên các căn cứ pháp lý sau:

  • Luật Phí và lệ phí 2015, đặc biệt khoản 1 Điều 21 quy định về việc miễn, giảm phí trong các trường hợp cụ thể.
  • Nghị quyết 91/2025/NQ-HĐND quy định mức thu phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ và tiện ích công cộng khu vực cửa khẩu cảng biển TP.HCM, có hiệu lực từ ngày 05/01/2026.
  • Nghị quyết 12/2026/NQ-HĐND về việc miễn toàn bộ khoản phí nêu trên nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy sản xuất kinh doanh.

Về bản chất, Nghị quyết 12/2026/NQ-HĐND không xóa bỏ biểu phí đã ban hành tại Nghị quyết 91/2025/NQ-HĐND, mà tạm thời miễn 100% nghĩa vụ nộp phí trong suốt 3 năm áp dụng, trước khi thành phố đánh giá lại hiệu quả chính sách.

3. Đối tượng hàng hóa được miễn phí hạ tầng cảng biển

Theo Điều 2 Nghị quyết 91/2025/NQ-HĐND, chính sách miễn phí áp dụng cho toàn bộ nhóm hàng hóa vốn thuộc diện chịu phí trước đây, không phân biệt quốc gia xuất xứ hay ngành hàng, bao gồm:

  • Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu mở tờ khai ngoài TP.HCM.
  • Hàng tạm nhập tái xuất, hàng tạm xuất tái nhập.
  • Hàng quá cảnh, hàng chuyển khẩu.
  • Hàng gửi kho ngoại quan.
  • Hàng hóa vận chuyển bằng container, hàng rời, hàng lỏng, hàng siêu trường siêu trọng qua hệ thống cảng biển thành phố.

4. Đối tượng không thuộc diện chịu phí

Song song với nhóm được miễn phí theo Nghị quyết 12/2026/NQ-HĐND, một số nhóm hàng hóa vốn dĩ chưa từng thuộc diện thu phí, bao gồm:

  • Hàng hóa nhập khẩu phục vụ trực tiếp cho quốc phòng, an ninh.
  • Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu phục vụ an sinh xã hội, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, dịch bệnh.
  • Một số trường hợp miễn trừ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành.

5. Ai là đối tượng nộp phí theo quy định trước 01/07/2026

Trước khi Nghị quyết 12/2026/NQ-HĐND có hiệu lực, đối tượng nộp phí hạ tầng cảng biển bao gồm:

  1. Chủ hàng hóa có hàng xuất nhập khẩu qua cảng biển TP.HCM.
  2. Chủ phương tiện vận tải chở hàng hóa qua khu vực cửa khẩu cảng biển.
  3. Doanh nghiệp được chủ hàng ủy quyền thực hiện thủ tục khai báo, nộp phí.
  4. Doanh nghiệp logistics, giao nhận thực hiện khai báo, nộp phí thay khách hàng.
  5. Đại lý hải quan, doanh nghiệp dịch vụ khai thuê hải quan theo ủy quyền.

6. Biểu phí hạ tầng cảng biển trước khi được miễn

Trong thời gian Nghị quyết 91/2025/NQ-HĐND có hiệu lực (05/01/2026 – 30/06/2026), mức thu được áp dụng cụ thể như sau:

Loại hàng hóaĐơn vị tínhMức phí (đồng)
Hàng quá cảnh, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập – Container 20 feetĐồng/container2.200.000
Hàng quá cảnh, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập – Container 40 feetĐồng/container4.400.000
Hàng quá cảnh, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập – Hàng lỏng, hàng rời, hàng không containerĐồng/tấn50.000

Đối với hàng hóa xuất nhập khẩu thông thường, mức phí được tính theo loại hàng hóa, phương thức đóng hàng và địa điểm mở tờ khai hải quan, chi tiết theo Nghị quyết 91/2025/NQ-HĐND. Từ 01/07/2026, toàn bộ mức phí này được đưa về 0 đồng cho tới hết ngày 30/06/2029.

7. Quy định chuyển tiếp với hàng hóa thông quan trước 01/07/2026

Một điểm doanh nghiệp cần lưu ý: chính sách miễn phí không hồi tố. Đối với hàng hóa đã qua khu vực giám sát hải quan trước thời điểm Nghị quyết 12/2026/NQ-HĐND có hiệu lực mà tổ chức, cá nhân chưa nộp phí hoặc đã nộp chưa đúng số phí, việc kê khai, truy thu hoặc hoàn trả vẫn tiếp tục thực hiện theo Nghị quyết 91/2025/NQ-HĐND.

Ví dụ thực tế: Một lô hàng container 40 feet hoàn tất thủ tục hải quan ngày 28/06/2026 vẫn phải kê khai và nộp đủ 4.400.000 đồng theo biểu phí cũ, dù thời điểm thanh toán thực tế rơi vào tháng 7/2026. Ngược lại, lô hàng thông quan từ ngày 01/07/2026 trở đi được miễn 100% phí ngay từ đầu.

Cơ quan thu phí sẽ hoàn tất xử lý toàn bộ các trường hợp chuyển tiếp này trước khi chính thức dừng hoạt động thu phí hạ tầng cảng biển. Về mặt thủ tục, việc ban hành chính sách không phát sinh thêm thủ tục hành chính mới và không liên quan đến các nội dung phân cấp, phân quyền hay chuyển đổi số.

8. Mức giảm chi phí logistics theo quy mô doanh nghiệp

Theo tính toán của UBND TP.HCM, mức độ hưởng lợi từ chính sách miễn phí không đồng đều giữa các nhóm doanh nghiệp, do tỷ trọng phí hạ tầng cảng biển trong tổng chi phí logistics khác nhau theo quy mô:

Quy mô doanh nghiệpMức giảm chi phí logistics trực tiếp
Doanh nghiệp nhỏ0,34% – 0,51%
Doanh nghiệp vừa0,11% – 0,17%
Doanh nghiệp lớn0,03% – 0,05%

Có thể thấy, chính sách này mang lại lợi ích tương đối rõ rệt hơn cho khối doanh nghiệp nhỏ và vừa – nhóm vốn chịu áp lực chi phí cố định lớn hơn trên mỗi lô hàng. Thành phố cũng kỳ vọng việc miễn phí sẽ gián tiếp kéo giảm giá dịch vụ vận tải, kho bãi và giao nhận, do phí hạ tầng cảng biển là một phần chi phí đầu vào của các đơn vị logistics.

9. Vì sao chính sách xuất hiện đúng thời điểm?

Ngành logistics toàn cầu giai đoạn 2025-2026 tiếp tục chịu áp lực từ nhiều phía: xung đột địa chính trị và bất ổn trên các tuyến hàng hải quốc tế, gián đoạn chuỗi cung ứng, cùng chi phí vận tải biển, nhiên liệu và bảo hiểm hàng hóa tăng cao. Trong nước, doanh nghiệp xuất nhập khẩu còn đối mặt thêm áp lực về lãi suất, tỷ giá, chi phí lưu kho, bến bãi và thủ tục hành chính.

Trong bối cảnh đó, việc TP.HCM chấp nhận giảm thu ngân sách để hỗ trợ doanh nghiệp được xem là quyết định mang tính chiến lược. Đáng chú ý, theo phản ánh của VISABA, hiện chỉ có TP.HCM và TP. Hải Phòng là hai địa phương duy nhất trên cả nước áp dụng thu phí hạ tầng cảng biển riêng đối với hàng hóa xuất nhập khẩu – trong khi tại các trung tâm cảng lớn như châu Âu, Mỹ, Singapore hay Busan (Hàn Quốc), loại phí này thường do doanh nghiệp khai thác cảng hoặc cơ quan trung ương thu, không phải chính quyền địa phương. Việc miễn phí vì vậy cũng góp phần thu hẹp khoảng cách cạnh tranh chi phí giữa hàng hóa qua cảng TP.HCM với các trung tâm trung chuyển khu vực.

10. Tác động dự kiến đối với gần 94.053 doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Theo thống kê của UBND TP.HCM, hiện có khoảng 94.053 doanh nghiệp đang thực hiện nghĩa vụ nộp phí hạ tầng cảng biển, với tổng nguồn thu dự kiến năm 2026 khoảng 2.390 tỷ đồng, tương đương bình quân mỗi doanh nghiệp nộp khoảng 25,4 triệu đồng/năm. Trong 3 năm áp dụng chính sách miễn phí, tổng số tiền hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp ước đạt khoảng 7.170 tỷ đồng.

Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu có sản lượng lớn hoặc thường xuyên sử dụng hệ thống cảng tại TP.HCM như Cát Lái, Hiệp Phước hay Cái Mép – Thị Vải, việc miễn phí hạ tầng cảng biển góp phần tối ưu tổng chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Thành phố cho rằng thời hạn 3 năm là khoảng thời gian phù hợp để doanh nghiệp phục hồi đơn hàng, tái cơ cấu chuỗi cung ứng và ổn định dòng tiền, đồng thời cũng là giai đoạn để cơ quan quản lý theo dõi, đánh giá hiệu quả chính sách trước khi xem xét các điều chỉnh tiếp theo sau năm 2029.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Chính sách miễn phí hạ tầng cảng biển TP.HCM có hiệu lực từ khi nào?
Chính sách có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 đến hết ngày 30/06/2029, theo Nghị quyết 12/2026/NQ-HĐND được HĐND TP.HCM thông qua ngày 19/06/2026.

Những loại hàng hóa nào được miễn phí?
Toàn bộ hàng hóa thuộc diện nộp phí theo Nghị quyết 91/2025/NQ-HĐND, gồm hàng xuất nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, hàng gửi kho ngoại quan, hàng quá cảnh và hàng chuyển khẩu, không phân biệt quốc gia xuất xứ hay ngành hàng.

Hàng hóa thông quan trước 01/07/2026 có được hoàn phí không?
Không. Hàng hóa đã qua khu vực giám sát hải quan trước thời điểm nghị quyết có hiệu lực vẫn thực hiện kê khai, nộp phí, truy thu hoặc hoàn trả theo quy định của Nghị quyết 91/2025/NQ-HĐND.

Doanh nghiệp có phải làm thêm thủ tục gì để được miễn phí không?
Không. Việc ban hành chính sách không phát sinh thêm thủ tục hành chính mới; doanh nghiệp đủ điều kiện sẽ tự động không phải nộp phí kể từ 01/07/2026.

Sau khi hết thời hạn miễn phí (sau 30/06/2029), TP.HCM có thu phí trở lại không?
Nghị quyết hiện hành chỉ quy định miễn phí trong 3 năm. Việc có tiếp tục miễn, điều chỉnh mức thu hay khôi phục biểu phí theo Nghị quyết 91/2025/NQ-HĐND sau mốc 30/06/2029 sẽ phụ thuộc vào đánh giá hiệu quả chính sách của UBND và HĐND TP.HCM trong giai đoạn thực hiện.

Kết luận: Doanh nghiệp cần làm gì?

  1. Rà soát các lô hàng đang trong quá trình thông quan quanh mốc 01/07/2026 để xác định đúng nghĩa vụ nộp phí theo quy định chuyển tiếp.
  2. Cập nhật lại dự toán chi phí logistics cho giai đoạn 2026-2029, loại bỏ khoản phí hạ tầng cảng biển khỏi bảng tính chi phí đầu vào.
  3. Tận dụng phần chi phí tiết kiệm được để tái đầu tư vào sản xuất, mở rộng thị trường xuất khẩu hoặc tối ưu chuỗi cung ứng.
  4. Theo dõi các văn bản hướng dẫn thi hành từ Sở Xây dựng và cơ quan thu phí TP.HCM để cập nhật kịp thời các thay đổi phát sinh trong quá trình triển khai.

Bài viết được tổng hợp dựa trên Nghị quyết 12/2026/NQ-HĐND, Nghị quyết 91/2025/NQ-HĐND của HĐND TP.HCM và Luật Phí và lệ phí 2015.

3W Logistics đồng hành cùng doanh nghiệp xuất nhập khẩu qua cảng TP.HCM

Việc tự theo dõi biểu phí, quy định chuyển tiếp và các thay đổi chính sách cảng biển liên tục qua từng giai đoạn khiến nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu dễ bỏ sót nghĩa vụ hoặc bỏ lỡ cơ hội tối ưu chi phí. 3W Logistics là đơn vị forwarder quốc tế hàng đầu tại Việt Nam, trực tiếp cập nhật và xử lý các thay đổi chính sách cảng biển, hải quan cho khách hàng trên từng lô hàng thực tế.

  • Đội ngũ chuyên gia hải quan và cảng biển: Am hiểu sâu các Nghị quyết, Thông tư liên quan đến phí hạ tầng cảng biển tại TP.HCM, Hải Phòng, hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng đúng quy định chuyển tiếp, tránh phát sinh truy thu ngoài dự tính.
  • Mạng lưới vận chuyển toàn cầu với năng lực NVOCC: Sở hữu giấy phép FMC NVOCC số 2021130033, khai thác trực tiếp các tuyến trọng điểm qua cảng Cát Lái, Cái Mép – Thị Vải, kết nối với mạng lưới FIATA, VLA, JCtrans, AON, Globalia, WCA tại hơn 100 quốc gia.
  • Tốc độ xử lý và tối ưu chi phí: Quy trình khai báo hải quan điện tử giúp rút ngắn thời gian thông quan, giảm thiểu chi phí lưu container/lưu bãi (DEM/DET) phát sinh do chậm trễ thủ tục trong giai đoạn chuyển đổi chính sách.

Doanh nghiệp có nhu cầu tư vấn về chi phí logistics, thủ tục hải quan hoặc vận chuyển quốc tế qua hệ thống cảng biển TP.HCM, vui lòng liên hệ ngay với 3W Logistics để nhận tư vấn giải pháp trọn gói.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

Trụ sở chính – 3W Logistics CN Hồ Chí Minh
Địa chỉ: 34 Bạch Đằng, phường Tân Sơn Hòa, TP.HCM
Hotline: +84 28 3535 0087

3W Logistics CN Hà Nội
Địa chỉ: 81A Trần Quốc Toản, phường Cửa Nam, Hà Nội
Hotline: +84 24 3202 0482

3W Logistics CN Hải Phòng
Địa chỉ: 8A Lô 28 Lê Hồng Phong, phường Gia Viên, Hải Phòng
Hotline: +84 225 355 5939

3W LOGISTICS CO., LTD – We here serve you there!
Email: quote@3w-logistics.com
Website: www.3w-logistics.com