Từ 1/9/2026 Sở ATTP tiếp nhận thủ tục kiểm tra hàng thực phẩm nhập khẩu

Từ ngày 01/09/2026, Sở An toàn thực phẩm (ATTP) TP.HCM chính thức tiếp nhận và trực tiếp thực hiện 02 thủ tục hành chính về an toàn thực phẩm của nhà nước đối với kiểm tra hàng nhập khẩu, theo quyết định của UBND TP.HCM giao nhiệm vụ này cho Sở ATTP. Đây là bước phân cấp đáng chú ý, đưa thẩm quyền vốn thuộc các cơ quan kiểm tra chuyên ngành cấp vùng về hẳn một đầu mối tại địa phương.

Với TP.HCM – địa bàn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch nhập khẩu cả nước, có hệ thống cảng biển và sân bay quốc tế nhộn nhịp bậc nhất, thay đổi này tác động trực tiếp đến hàng nghìn doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm, nông sản mỗi năm. Bài viết phân tích chi tiết căn cứ pháp lý, mã thủ tục và quy trình xử lý hồ sơ, những gì thay đổi so với trước đây, lợi ích – khó khăn trong giai đoạn chuyển giao, và ý nghĩa chiến lược của chính sách này.

1. Căn cứ pháp lý và nội dung 02 thủ tục hành chính mới

UBND TP.HCM đã ban hành quyết định giao Sở An toàn thực phẩm TP.HCM tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ kiểm tra nhà nước về ATTP nhập khẩu thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trên địa bàn Thành phố, có hiệu lực từ ngày 01/09/2026. Cụ thể, Sở ATTP thực hiện 02 thủ tục hành chính:

• Kiểm tra nhà nước về ATTP nhập khẩu theo phương thức kiểm tra thông thường (mã thủ tục tham khảo trên Cổng dịch vụ công quốc gia: 2.001604): áp dụng đối với đa số lô hàng nông sản, thực phẩm nhập khẩu không thuộc diện có dấu hiệu vi phạm hoặc lịch sử vi phạm.
• Kiểm tra nhà nước về ATTP nhập khẩu theo phương thức kiểm tra chặt (mã thủ tục tham khảo: 2.001191): áp dụng đối với lô hàng, mặt hàng có yếu tố rủi ro cao hơn (ví dụ: có tiền sử không đạt yêu cầu ở lần kiểm tra trước, hoặc có cảnh báo từ cơ quan quản lý).

Nội dung, trình tự và thời hạn xử lý của 02 thủ tục này hiện được quy định tại Nghị định 46/2026/NĐ-CP (ban hành ngày 26/01/2026, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm, thay thế Nghị định 15/2018/NĐ-CP) – văn bản áp dụng thống nhất trên cả nước, không phụ thuộc việc địa phương nào tiếp nhận hồ sơ. Thay đổi từ 01/09/2026 chỉ nằm ở việc “cơ quan nào tiếp nhận và xử lý hồ sơ tại TP.HCM”, không làm thay đổi quy trình kiểm tra hay hồ sơ pháp lý mà doanh nghiệp phải chuẩn bị.

Đây là nhóm hàng nông sản, thực phẩm trước đây thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường sau khi hợp nhất). Việc chuyển giao được thực hiện trong bối cảnh Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương khẩn trương hoàn tất phân cấp: theo Công văn số 9427/BNNMT-CCPT ngày 17/8/2026, Bộ đề nghị UBND các tỉnh, thành phố hoàn thành việc giao hoặc chỉ định cơ quan kiểm tra ATTP đối với thực phẩm có nguồn gốc thực vật nhập khẩu trước ngày 20/8/2026

Đồng thời công khai đầu mối để doanh nghiệp biết và thực hiện thủ tục. Không riêng TP.HCM, các tỉnh Đồng Nai, Đồng Tháp, Tây Ninh, Lâm Đồng cũng đồng loạt triển khai việc giao hoặc chỉ định cơ quan kiểm tra ATTP nhập khẩu từ ngày 01/09/2026.

Mã thủ tục hành chính nêu trên được tổng hợp từ Cổng dịch vụ công quốc gia đối với nhóm thủ tục thuộc lĩnh vực nông nghiệp (ký hiệu 2.xxx), có thể được cập nhật lại khi các thủ tục hành chính được công bố chính thức theo Nghị định 46/2026/NĐ-CP và theo quyết định phân cấp của UBND TP.HCM. Doanh nghiệp nên đối chiếu mã thủ tục và mẫu hồ sơ mới nhất trên Cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính TP.HCM trước khi nộp hồ sơ.

2. Quy trình và thời hạn xử lý hồ sơ kiểm tra hàng nhập khẩu

Theo Điều 21 và Điều 25 Nghị định 46/2026/NĐ-CP, việc kiểm tra nhà nước về ATTP đối với thực phẩm nhập khẩu được thực hiện theo 03 phương thức: kiểm tra giảm, kiểm tra thông thường và kiểm tra chặt. Thời hạn xử lý của từng phương thức như sau:

Hồ sơ đăng ký kiểm tra được nộp trước hoặc khi hàng về đến cửa khẩu, qua Cổng dịch vụ công quốc gia, Cổng thông tin một cửa quốc gia, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp tỉnh, dịch vụ bưu chính hoặc nộp trực tiếp tại Sở ATTP TP.HCM:

– Đối với kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm có nguồn gốc thực vật nhập khẩu: Tổ chức, cá nhân nộp hồ sơ trực tuyến trên Cổng thông tin Một cửa Quốc gia theo đường dẫn: vnsw.gov.vn/

– Đối với kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm có nguồn gốc động vật trên cạn, thủy sản nhập khẩu: Tổ chức, cá nhân nộp hồ sơ trực tuyến trên Cổng dịch vụ công Quốc gia theo đường dẫn: dichvucong.gov.vn

Lưu ý về chuyển đổi phương thức kiểm tra: Theo Điều 22-23 Nghị định 46/2026/NĐ-CP, mặt hàng đạt yêu cầu 3 lần nhập khẩu liên tiếp trong 12 tháng theo phương thức kiểm tra thông thường có thể được chuyển sang kiểm tra giảm; ngược lại, lô hàng không đạt yêu cầu ở lần kiểm tra trước, có lịch sử vi phạm hoặc có cảnh báo từ cơ quan quản lý sẽ bị áp dụng kiểm tra chặt. Doanh nghiệp nhập khẩu thường xuyên nên theo dõi lịch sử kiểm tra của từng mặt hàng để chủ động đề nghị chuyển đổi phương thức khi đủ điều kiện, giúp rút ngắn thời gian và chi phí cho các lần nhập khẩu sau.

3. Những thay đổi trước và sau ngày 01/09/2026

Thay đổi lớn nhất nằm ở việc ai là cơ quan tiếp nhận hồ sơ và ra quyết định kiểm tra hàng nhập khẩu, chứ không phải ở nội dung, quy trình hay thời hạn kiểm tra ATTP (vốn áp dụng thống nhất theo Nghị định 46/2026/NĐ-CP trên cả nước).

Lưu ý quan trọng – Phân định ranh giới: Việc chuyển giao này chỉ áp dụng cho thủ tục kiểm tra an toàn thực phẩm (ATTP) nhập khẩu. Kiểm dịch thực vật và kiểm dịch động vật là hai thủ tục riêng biệt, có căn cứ pháp lý và mục tiêu kiểm soát khác với kiểm tra ATTP (kiểm dịch nhằm ngăn ngừa sinh vật gây hại, dịch bệnh; kiểm tra ATTP nhằm kiểm soát chất lượng, dư lượng, vệ sinh thực phẩm). Hai thủ tục này vẫn tiếp tục do các Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng, Chi cục Thú y vùng thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý, không nằm trong phạm vi phân cấp về Sở ATTP TP.HCM lần này. Doanh nghiệp nhập khẩu hàng có nguồn gốc thực vật, động vật vẫn phải thực hiện đồng thời cả kiểm dịch (tại Chi cục vùng) và kiểm tra ATTP (tại Sở ATTP TP.HCM, nếu thuộc diện) như hai quy trình song song, không gộp làm một.

4. Lợi ích và khó khăn khi triển khai chính sách mới

Lợi ích

• Cắt giảm trung gian, rút ngắn thời gian thông quan: doanh nghiệp không còn phải gửi hồ sơ đến cơ quan cấp vùng ở địa bàn khác, giúp giảm thời gian di chuyển hồ sơ và chờ xử lý, từ đó tối ưu chi phí lưu kho, lưu bãi tại cảng, sân bay.
• Một đầu mối xử lý tại chỗ: doanh nghiệp tại TP.HCM chỉ cần làm việc với một cơ quan duy nhất cho cả kiểm tra thông thường và kiểm tra chặt, thay vì phải xác định đúng Chi cục vùng phụ trách theo từng loại hàng.
• Chính quyền dễ kiểm soát chuỗi thực phẩm tại địa phương: Sở ATTP TP.HCM có điều kiện truy xuất nguồn gốc, theo dõi số lô hàng được kiểm tra, tỷ lệ vi phạm và xử lý kịp thời ngay trên địa bàn, thay vì phụ thuộc vào báo cáo từ cơ quan cấp vùng.
• Phù hợp định hướng “một đầu mối”: Sở ATTP TP.HCM vốn đã quản lý phần lớn khâu ATTP nội địa (chợ, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm), nay thêm nhiệm vụ kiểm tra hàng nhập khẩu giúp khép kín chuỗi quản lý từ đầu vào đến tiêu dùng.

Khó khăn

• Áp lực quá tải hồ sơ: TP.HCM là địa bàn có lượng hàng nhập khẩu qua cảng biển, sân bay rất lớn (theo số liệu 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa của Thành phố đạt 53,08 tỷ USD, tăng 9,79% so với cùng kỳ), khiến khối lượng hồ sơ dồn về Sở ATTP tăng đột biến ngay từ giai đoạn đầu triển khai.
• Nguy cơ bỡ ngỡ quy trình, gián đoạn kỹ thuật: giai đoạn đầu chuyển giao thẩm quyền dễ phát sinh vướng mắc về quy trình nội bộ, đồng bộ dữ liệu trên Cổng thông tin một cửa quốc gia giữa cơ quan cũ và cơ quan mới, có thể gây chậm trễ cục bộ nếu không được chuẩn bị kỹ.
• Yêu cầu nâng cao năng lực kiểm tra, kiểm nghiệm: việc tiếp nhận thêm khối lượng lớn hồ sơ đòi hỏi Sở ATTP phải tăng cường nhân lực, năng lực kiểm nghiệm và quản lý rủi ro để không làm chậm tiến độ thông quan của doanh nghiệp.
• Phối hợp liên ngành trong giai đoạn chuyển tiếp: Sở ATTP cần phối hợp chặt chẽ với Chi cục Hải quan khu vực II theo hướng dẫn tại Công văn 15267/CHQ-GSQL 2026 về thủ tục nhập khẩu thực phẩm, để tránh chồng chéo hoặc thiếu đồng bộ dữ liệu giữa khâu kiểm tra ATTP và khâu thông quan hải quan.

Chỉ tiêu giám sát được đặt ra: Trong Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa giai đoạn 2026-2030, TP.HCM xác định tăng cường kiểm tra nhà nước về ATTP đối với hàng hóa nhập khẩu là nhiệm vụ quan trọng. Sở ATTP được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan (trong đó có Chi cục Hải quan khu vực II), với các chỉ số theo dõi gồm: số lô hàng thực phẩm nhập khẩu được kiểm tra, số trường hợp phát hiện và xử lý vi phạm, tỷ lệ hàng hóa không đạt yêu cầu được ngăn chặn kịp thời, và việc báo cáo định kỳ về ATTP đối với hàng nhập khẩu.

5. Đối tượng chịu tác động của chính sách mới

6. Tầm nhìn chiến lược về cơ chế đặc thù cho TP.HCM

Việc phân cấp thẩm quyền kiểm tra ATTP hàng nhập khẩu về Sở ATTP TP.HCM không phải là một quyết định đơn lẻ, mà nằm trong chuỗi chính sách dài hơi hướng tới mô hình quản lý ATTP tập trung. TP.HCM là địa phương đi đầu cả nước khi thành lập Sở An toàn thực phẩm trực thuộc UBND Thành phố, chính thức hoạt động từ ngày 01/01/2024 – hợp nhất chức năng quản lý ATTP vốn trước đây phân tán giữa Sở Y tế, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Công Thương.

Đây được xem là bước cụ thể hóa định hướng “tổ chức bộ máy quản lý nhà nước theo hướng thống nhất chỉ một đầu mối thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh, an toàn thực phẩm từ trung ương tới địa phương” theo Chỉ thị số 17-CT/TW của Ban Bí thư.

Việc giao thêm 02 thủ tục kiểm tra ATTP nhập khẩu lần này tiếp nối logic đó, đồng thời gắn với cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM (Nghị quyết 98) – cho phép Thành phố chủ động hơn trong tổ chức bộ máy và phân cấp quản lý phù hợp với quy mô đô thị đặc biệt, nơi khối lượng hàng hóa lưu thông và nhập khẩu lớn hơn hẳn các địa phương khác. TP.HCM hiện đặt mục tiêu tiếp tục giữ vai trò trung tâm xuất nhập khẩu hàng hóa lớn của cả nước, với kỳ vọng tăng trưởng kim ngạch nhập khẩu bình quân 9-10% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030.

Thử nghiệm để nhân rộng: Mô hình Sở ATTP một đầu mối không chỉ là câu chuyện riêng của TP.HCM. Đà Nẵng và Bắc Ninh cũng đã triển khai mô hình Ban Quản lý ATTP cấp tỉnh tương tự, cho thấy xu hướng nhân rộng mô hình tập trung quản lý ATTP ra các đô thị lớn khác. Về dài hạn, việc phân cấp kiểm tra ATTP nhập khẩu về địa phương được kỳ vọng đi kèm với tự động hóa quy trình và đồng bộ hóa dữ liệu kiểm tra với hệ thống Hải quan trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, giảm thao tác thủ công và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ về lâu dài.

7. Doanh nghiệp cần làm gì trước và sau ngày 01/09/2026?

• Xác định chính xác mặt hàng nhập khẩu của mình có thuộc thẩm quyền quản lý cũ của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) hay không.
• Cập nhật đầu mối nộp hồ sơ kiểm tra ATTP nhập khẩu mới là Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, thay vì Chi cục vùng như trước đây.
• Đối chiếu mã thủ tục hành chính và mẫu hồ sơ mới nhất trên Cổng thông tin một cửa quốc gia trước khi nộp, do mã thủ tục có thể được cập nhật theo Nghị định 46/2026/NĐ-CP.
• Phân biệt rõ hồ sơ kiểm tra ATTP (nộp tại Sở ATTP TP.HCM) và hồ sơ kiểm dịch thực vật/động vật (vẫn nộp tại Chi cục Kiểm dịch vùng) – không gộp chung hai loại hồ sơ.
• Chủ động lên kế hoạch nhập hàng theo đúng thời hạn xử lý của từng phương thức kiểm tra (khoảng 10 ngày làm việc với kiểm tra thông thường, khoảng 12 ngày làm việc với kiểm tra chặt), tránh phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi ngoài dự kiến.
• Theo dõi lịch sử kiểm tra của từng mặt hàng để chủ động đề nghị chuyển đổi sang phương thức kiểm tra giảm khi đã đạt yêu cầu 3 lần nhập khẩu liên tiếp trong 12 tháng.
• Chủ động liên hệ Sở ATTP TP.HCM hoặc đơn vị tư vấn để cập nhật quy trình nội bộ trong giai đoạn đầu chuyển giao, tránh phát sinh chậm trễ do chưa quen quy trình mới.
• Phối hợp chặt chẽ với forwarder, đơn vị khai báo hải quan để đảm bảo hồ sơ ATTP và hồ sơ hải quan được xử lý đồng bộ, tránh ách tắc tại cảng, sân bay.

FAQ – Câu hỏi thường gặp về kiểm tra ATTP hàng nhập khẩu tại TP.HCM

Câu hỏi 1: Từ ngày 01/09/2026, Sở ATTP TP.HCM tiếp nhận những thủ tục nào?

Sở ATTP TP.HCM tiếp nhận 02 thủ tục: kiểm tra nhà nước về ATTP nhập khẩu theo phương thức kiểm tra thông thường, và theo phương thức kiểm tra chặt, đối với nhóm hàng nông sản, thực phẩm thuộc thẩm quyền quản lý cũ của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường).

Câu hỏi 2: Thời gian xử lý hồ sơ kiểm tra ATTP nhập khẩu là bao lâu?

Theo Nghị định 46/2026/NĐ-CP, kiểm tra thông thường mất khoảng 10 ngày làm việc (2 ngày kiểm hồ sơ + 7 ngày lấy mẫu, kiểm nghiệm + 1 ngày trả kết quả); kiểm tra chặt mất khoảng 12 ngày làm việc (2 ngày + 9 ngày + 1 ngày). Thời hạn này áp dụng thống nhất, không phụ thuộc việc hồ sơ nộp tại Sở ATTP TP.HCM hay cơ quan khác.

Câu hỏi 3: Phí kiểm tra ATTP nhập khẩu là bao nhiêu?

Theo Thông tư 43/2024/TT-BTC, phí kiểm tra thông thường là 270.000 đồng/lô hàng; phí kiểm tra chặt là 900.000 đồng/lô hàng cộng 90.000 đồng/mặt hàng (từ mặt hàng thứ 2), tối đa 9.900.000 đồng/lô hàng, chưa bao gồm phí kiểm nghiệm mẫu.

Câu hỏi 4: Việc chuyển giao này có áp dụng cho kiểm dịch thực vật, kiểm dịch động vật không?

Không. Việc chuyển giao chỉ áp dụng cho thủ tục kiểm tra an toàn thực phẩm. Kiểm dịch thực vật và kiểm dịch động vật vẫn tiếp tục do các Chi cục Kiểm dịch vùng thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý như trước đây.

Câu hỏi 5: Trước đây, thẩm quyền kiểm tra ATTP nhập khẩu nhóm hàng này thuộc cơ quan nào?

Trước ngày 01/09/2026, thẩm quyền thuộc các cơ quan kiểm tra chuyên ngành cấp vùng/trung ương, như Chi cục Thú y vùng, Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng.

Câu hỏi 6: Doanh nghiệp có phải nộp hồ sơ ở hai nơi khác nhau không?

Có thể, tùy loại hàng. Nếu mặt hàng vừa thuộc diện phải kiểm dịch (thực vật/động vật) vừa thuộc diện phải kiểm tra ATTP, doanh nghiệp cần thực hiện đồng thời cả hai thủ tục: kiểm dịch tại Chi cục vùng và kiểm tra ATTP tại Sở ATTP TP.HCM.

Câu hỏi 7: Chính sách này có áp dụng riêng cho TP.HCM không?

Không riêng TP.HCM. Cùng thời điểm, các tỉnh Đồng Nai, Đồng Tháp, Tây Ninh, Lâm Đồng cũng triển khai giao hoặc chỉ định cơ quan kiểm tra ATTP đối với hàng nhập khẩu từ ngày 01/09/2026, theo yêu cầu chung của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

3W Logistics thông tin và đồng hành với doanh nghiệp trong quy trình kiểm tra ATTP mới

Là đơn vị forwarder có kinh nghiệm lâu năm trong khai báo hải quan và vận chuyển hàng nông sản, thực phẩm xuất nhập khẩu, 3W Logistics luôn cập nhật sát các thay đổi về đầu mối, quy trình kiểm tra chuyên ngành để hỗ trợ doanh nghiệp thông quan đúng tiến độ:

• Xác định đúng cơ quan quản lý: Hỗ trợ doanh nghiệp phân biệt hồ sơ cần nộp tại Sở ATTP TP.HCM và hồ sơ kiểm dịch cần nộp tại Chi cục vùng, tránh nhầm lẫn trong giai đoạn chuyển giao.
• Khai báo hải quan và tư vấn chứng từ: Đồng hành chuẩn bị hồ sơ kiểm tra ATTP theo đúng phương thức (thông thường hoặc chặt) áp dụng cho từng lô hàng.
• Cập nhật quy trình theo thời gian thực: Theo sát các hướng dẫn mới từ Sở ATTP TP.HCM và Chi cục Hải quan khu vực II trong giai đoạn đầu triển khai, hạn chế rủi ro chậm trễ do vướng mắc kỹ thuật.
• Tối ưu thời gian lưu kho, lưu bãi: Tư vấn kế hoạch nhập hàng phù hợp với thời hạn xử lý của từng phương thức kiểm tra, giúp doanh nghiệp chủ động lịch trình.

Vì sao nên cập nhật quy trình kiểm tra ATTP cùng 3W Logistics? Giai đoạn đầu chuyển giao thẩm quyền thường tiềm ẩn rủi ro chậm trễ ngoài dự kiến, do quy trình nội bộ và hệ thống dữ liệu giữa các cơ quan cần thời gian đồng bộ. Liên hệ 3W Logistics ngay hôm nay để được tư vấn quy trình kiểm tra ATTP nhập khẩu mới nhất tại TP.HCM, giúp lô hàng của bạn thông quan đúng tiến độ.

Ms. Apple (CCO)

Ms. Apple là CCO (Giám đốc Kinh doanh) tại 3W Logistics, có hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sales và điều hành hoạt động kinh doanh.

Tại 3W Logistics, Ms. Apple phụ trách định hướng chiến lược kinh doanh, phát triển khách hàng doanh nghiệp, quản lý đội ngũ hơn 50 nhân viên sales và tối ưu hiệu quả hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực logistics.

Với kinh nghiệm thực tế trong quản lý sales và phát triển thị trường, Ms. Apple thường chia sẻ các góc nhìn chuyên môn về giải pháp logistics cho doanh nghiệp, vận tải quốc tế, freight forwarding, quản lý khách hàng, phát triển tuyến dịch vụ và chiến lược tăng trưởng trong ngành logistics.