Mỹ và Iran đạt thỏa thuận hòa bình, mở ra hy vọng cho tuyến hàng hải chiến lược nhất thế giới

Rạng sáng ngày 15/06/2026 (giờ Việt Nam), truyền thông quốc tế đồng loạt đưa tin Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận hòa bình sơ bộ, mở đường cho việc khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz sau nhiều tháng căng thẳng. Thông tin này ngay lập tức thu hút sự quan tâm của thị trường năng lượng, giới vận tải biển và cộng đồng xuất nhập khẩu toàn cầu.

Nếu tiến trình đàm phán tiếp tục diễn ra thuận lợi, đây có thể trở thành một trong những sự kiện có ảnh hưởng lớn nhất đến thương mại quốc tế và ngành logistics kể từ đầu năm 2026. Không chỉ liên quan đến vấn đề địa chính trị, việc Hormuz được khai thông còn có khả năng tác động trực tiếp đến giá dầu, chi phí vận tải và sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Eo biển Hormuz quan trọng như thế nào đối với thương mại thế giới?

Nằm giữa Iran và Oman, eo biển Hormuz chỉ rộng khoảng 39 km tại điểm hẹp nhất nhưng lại được xem là một trong những tuyến hàng hải chiến lược nhất hành tinh.

Theo số liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA), trung bình mỗi ngày có khoảng 20 triệu thùng dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ đi qua khu vực này, tương đương gần 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu. Bên cạnh đó, khoảng 20 – 25% sản lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới, chủ yếu từ Qatar và UAE, cũng được vận chuyển qua Hormuz trước khi tới các thị trường châu Á và châu Âu.

Chính vì vậy, bất kỳ biến động nào xảy ra tại eo biển Hormuz đều có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền đối với nền kinh tế thế giới. Khi hoạt động hàng hải bị gián đoạn, giá năng lượng tăng, chi phí sản xuất leo thang và thị trường vận tải quốc tế lập tức chịu áp lực.

Vì sao Mỹ và Iran có khả năng đạt được thỏa thuận lần này?

Mặc dù xung đột giữa Mỹ và Iran kéo dài nhiều năm, nhưng áp lực kinh tế trong năm 2026 đang tạo ra động lực mới cho cả hai bên.

Đối với Mỹ, giá dầu tăng cao kéo theo nguy cơ lạm phát quay trở lại, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí tiêu dùng và hoạt động sản xuất. Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu vẫn còn nhiều bất ổn, việc duy trì căng thẳng kéo dài tại Trung Đông có thể tạo thêm áp lực lên thị trường năng lượng.

Về phía Iran, xuất khẩu dầu mỏ – nguồn thu ngoại tệ quan trọng của quốc gia này – bị ảnh hưởng đáng kể bởi các biện pháp hạn chế thương mại và bất ổn địa chính trị. Việc khôi phục hoạt động xuất khẩu và tạo điều kiện cho thương mại quốc tế trở lại là yếu tố quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Khi chi phí duy trì xung đột ngày càng lớn hơn lợi ích thu được, khả năng tìm kiếm một giải pháp ổn định trở thành lựa chọn hợp lý đối với cả hai phía.

Hormuz mở lại sẽ tác động như thế nào đến ngành logistics?

Ngay sau khi thông tin về thỏa thuận được công bố, giá dầu Brent đã giảm hơn 4% chỉ trong một phiên giao dịch. Điều này cho thấy thị trường đang kỳ vọng nguồn cung năng lượng toàn cầu sẽ sớm ổn định trở lại.

Đối với ngành logistics, tác động tích cực đầu tiên có thể đến từ chi phí nhiên liệu. Giá dầu giảm thường giúp giảm áp lực lên các khoản phụ phí nhiên liệu trong vận tải biển, vận tải hàng không và vận tải đường bộ.

Ngoài ra, các khoản phụ phí chiến tranh (War Risk Surcharge) và phí bảo hiểm hàng hải cũng có thể được điều chỉnh giảm nếu tình hình khu vực tiếp tục ổn định. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các hãng tàu và doanh nghiệp xuất nhập khẩu đang khai thác các tuyến thương mại liên quan đến Trung Đông.

Tuy nhiên, việc Hormuz mở lại không đồng nghĩa toàn bộ chuỗi cung ứng sẽ ngay lập tức trở về trạng thái bình thường. Trong nhiều tháng qua, các hãng tàu đã phải điều chỉnh lịch trình khai thác, thay đổi tuyến vận chuyển và phân bổ lại đội tàu. Nhiều lô hàng bị chậm trễ, trong khi các doanh nghiệp phải đối mặt với chi phí lưu kho, lưu bãi và bảo hiểm gia tăng.

Do đó, ngay cả khi hoạt động hàng hải được khôi phục hoàn toàn trong thời gian tới, thị trường vẫn cần thêm thời gian để xử lý lượng hàng tồn đọng và tái cân bằng năng lực vận tải.

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam sẽ được hưởng lợi gì?

Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp có hoạt động thương mại với Trung Đông, việc eo biển Hormuz mở lại được xem là tín hiệu tích cực.

Chi phí nhiên liệu có cơ hội giảm bớt, giúp ổn định giá cước vận tải trong trung và dài hạn. Đồng thời, nguy cơ phát sinh các khoản phụ phí liên quan đến chiến tranh hoặc rủi ro hàng hải cũng có thể giảm xuống.

Xa hơn, khi một trong những điểm nghẽn chiến lược nhất của thế giới được khai thông, sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ được cải thiện. Điều này không chỉ có lợi cho các tuyến vận tải kết nối Trung Đông mà còn hỗ trợ hoạt động thương mại giữa châu Á, châu Âu và nhiều thị trường quốc tế khác.

Hormuz mở lại có phải là dấu chấm hết cho những biến động logistics?

Câu trả lời là chưa.

Điều mà cộng đồng logistics toàn cầu đang quan tâm không chỉ là việc eo biển Hormuz có mở lại hay không, mà còn là tốc độ phục hồi thực tế của toàn bộ hệ thống vận tải phía sau nó.

Một thỏa thuận chính trị có thể được ký kết trong vài giờ, nhưng để khôi phục hoàn toàn dòng chảy của hàng triệu tấn hàng hóa, hàng triệu TEU container và hàng nghìn chuyến tàu quốc tế là một quá trình cần nhiều thời gian hơn. Các hãng tàu, doanh nghiệp xuất nhập khẩu và nhà cung cấp dịch vụ logistics vẫn sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến trong những tuần tới trước khi đưa ra các quyết định dài hạn.

Tham gia nhóm Facebook cập nhật tin thị trường liên tục và nhanh nhất: https://www.facebook.com/groups/3wLogistics

Kết luận

Việc Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình sơ bộ và khả năng eo biển Hormuz được mở lại là tín hiệu tích cực đối với thương mại quốc tế và ngành logistics. Tuy nhiên, tác động thực sự của sự kiện này sẽ phụ thuộc vào tiến độ thực hiện thỏa thuận cũng như khả năng phục hồi của mạng lưới vận tải toàn cầu.

Đối với cộng đồng logistics, đây không đơn thuần là câu chuyện về hòa bình giữa hai quốc gia. Đây là câu chuyện về việc liệu một trong những “nút thắt cổ chai” quan trọng nhất của thương mại thế giới có thực sự được tháo gỡ hay không.